Lazer güdüm nasıl çalışır? Lazer güdümlü bombalar ve füzeler
Kısa cevap: Lazer güdüm, mühimmatı bir lazer ışınıyla “işaretlenen” hedefe yönlendirme yöntemidir. Lazer işaretleyici ışını hedefe yöneltir; füzenin veya bombanın arayıcı başlığı hedeften yansıyan enerjiyi algılayarak rotasını ona doğru düzeltir. Bu, yarı aktif lazer güdümdür. Türkiye Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı’nın (SSB) terimler sözlüğü “lazer güdüm kiti”ni, güdümsüz bir bombaya hedefi daha yüksek isabetle vurma kabiliyeti kazandıran, yarı aktif lazer teknolojisine sahip bir sistem olarak tanımlar.
Lazer güdüm nasıl çalışır?
- İşaretleme: Kodlanmış bir lazer ışını, hedefleme podu (Arapça) aracılığıyla atışı yapan uçağın kendisinden ya da başka bir uçaktan, bir İHA’dan veya yerdeki bir ekipten hedefe yöneltilir.
- Algılama: Mühimmatın arayıcı başlığı, hedeften yansıyan ve aynı kodu taşıyan enerjiyi algılar.
- Düzeltme: Güdüm kanatçıkları mühimmatı isabet anına kadar yansıma noktasına doğru yönlendirir.
Işının isabet anına kadar hedef üzerinde kalması gerektiğinden bu yöntem yoğun bulut, duman ve tozdan etkilenir; GPS ve ataletsel güdümün eklenmesine yol açan da bu kısıtlamalardır.
Lazer güdümlü mühimmat türleri
| Tür | Açıklama | Örnekler |
|---|---|---|
| Lazer güdümlü bombalar | RTX’e göre Paveway ailesi güdümsüz bombaları hassas silahlara dönüştürür; yeni sürümlere GPS ve ataletsel güdüm eklenmiştir | GBU-12 Paveway II (fotoğrafta) |
| Lazer güdümlü füzeler | SSB sözlüğüne göre kara, hava ve deniz platformlarından hafif zırhlı veya zırhsız, sabit ya da hareketli hedeflere karşı atılan yüksek hassasiyetli, düşük maliyetli füzeler | Cirit füzesi (Arapça) hakkındaki yazımıza bakın |
| 70 mm güdümlü roketler | Güdümsüz roketlerin lazer arayıcı eklenerek hassas mühimmata dönüştürülmesi | APKWS II |
Arap ordularında lazer güdümlü mühimmat
- Defence Arabia, ABD’nin BAE’ye APKWS II roketlerinin satışına verdiği onayı (Arapça) takip etti. Bu, Dış Askeri Satışlar programı kapsamında olası bir satışa verilen onaydır; sözleşme imzalandığı veya teslimatın tamamlandığı anlamına gelmez.
- Süzülen bombalar ile güdüm kitlerini karşılaştırmak için: süzülen bomba, Aselsan’ın KGK-84 güdüm kiti ve JDAM (tümü Arapça).
Bilgi durumu: Çalışma prensibi SSB tanımı ve RTX’in Paveway ailesine ilişkin açıklamasıyla doğrulanmıştır. BAE’ye yönelik APKWS II anlaşması ise olası bir satışa verilmiş onaydır, kesinleşmiş bir teslimat değildir.
Sıkça sorulan sorular
Lazer güdüm nasıl çalışır?
Hedef bir lazer ışınıyla işaretlenir; mühimmatın arayıcı başlığı hedeften yansıyan enerjiyi algılar ve ona doğru yönelir.
Lazer güdüm ile GPS arasındaki fark nedir?
Lazer, hareketli hedeflerin vurulmasına imkân tanır ancak sürekli işaretleme ve görüş hattı gerektirir. GPS ise her hava koşulunda çalışır ancak sabit koordinatları vurur; bu nedenle modern mühimmatlar ikisini bir arada kullanır.
Hedefi lazerle kim işaretler?
Atışı yapan uçağın kendisi, başka bir uçak veya İHA ya da yakın hava desteği kontrolörleri gibi bir kara ekibi.
Paveway nedir?
Güdümsüz bombaları hassas mühimmata dönüştüren bir lazer güdüm kiti ailesidir; yeni sürümlerine GPS ve ataletsel güdüm eklenmiştir.
Daha fazlası için: Savunma Terimleri Ansiklopedisi (Arapça).
Bilgilerin doğrulanma tarihi: 3 Kasım 2026.
Kaynaklar
- T.C. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) – Savunma Sanayii 360 terimler sözlüğü
- RTX (Raytheon) – Paveway
Fotoğraf: ABD deniz piyadeleri ve denizcileri, Filipin Denizi’nde bir amfibi geminin güvertesinde GBU-12 Paveway II lazer güdümlü bombalarını taşıyor, 20 Eylül 2010 (fotoğraf: Casey H. Kyhl / ABD Deniz Kuvvetleri, Wikimedia Commons üzerinden kamu malı).