Suudi Arabistan’ın F-35 Lightning II savaş uçağı anlaşması
Anlaşmanın seyri
Mevcut durum: Satış onaylandı — son önemli aşama: 2026. Her anlaşma tüm aşamalardan geçmez; örneğin hükümet satış onayı yalnızca bazı tedarikçi ülkelerde söz konusudur.
Anlaşmanın ayrıntıları
F-35 Lightning II savaş uçağı tedarikine ilişkin anlaşma Suudi Arabistan ile ABD arasında; sistemin üreticisi Lockheed Martin / Pratt & Whitney. «Savaş uçakları» kategorisindeki anlaşmada açıklanan miktar 48 uçak + 49 adet F135 motoru, değer ise 24,3 milyar dolar (ABD Dışişleri Bakanlığı tahmini).
Tedarikçi ülke hükümeti satışa 2026 yılında onay verdi. Bu onay, kesin sözleşme imzalandığı anlamına gelmiyor; miktar ve değer sözleşme aşamasında değişebilir.
Ayrıntılar: 17 Eylül 2026’da verilen onay Kongre incelemesine tabi; henüz açıklanmış bir sözleşme yok.
F-35 Lightning II nedir?
F-35 Lightning II, ABD’li Lockheed Martin’in ana yüklenici olduğu, Northrop Grumman ve BAE Systems’in de üretime ortak olduğu beşinci nesil, çok rollü bir hayalet muharip uçaktır. Proje, Lockheed’in 2001’de kazandığı Müşterek Taarruz Uçağı (JSF) yarışmasından doğdu; ilk prototip Aralık 2006’da uçtu. Geliştirme, üretim ve on yıllara yayılan destek faaliyetlerini kapsayan program, ABD Savunma Bakanlığı tarihinin en pahalı programı olarak kabul ediliyor.
Uçak, sistemlerinin büyük bölümünü paylaşan üç versiyonla üretiliyor: hava kuvvetlerinde en yaygın kullanılan, piste konvansiyonel iniş-kalkış yapan F-35A; ABD Deniz Piyadeleri ve küçük gemiler için kısa mesafeden kalkış ve dikey iniş yapabilen F-35B; uçak gemileri için daha geniş kanatlı F-35C. ABD Hava Kuvvetleri, A versiyonunun ilk harekât kabiliyetini Ağustos 2016’da ilan etti; dünya genelindeki filo bir milyon uçuş saatini geride bıraktı. İngiltere, İtalya, Hollanda, Norveç, Danimarka, Avustralya, Japonya, Güney Kore, İsrail, Polonya ve Almanya uçağı kullanan ya da sipariş eden ülkeler arasında.
Nasıl çalışıyor, onu farklı kılan ne?
Uçağın temel fikri çok düşük radar izi. Bunu gövde geometrisi, radar emici kaplamalar ve mühimmatın iç bölmelerde taşınması sağlıyor. Ancak uçağın harekât değerini asıl belirleyen sensör füzyonu: AN/APG-81 aktif elektronik taramalı radar, burun altına entegre elektro-optik hedefleme sistemi ve gövdenin çevresine yerleştirilmiş altı kızılötesi kamera. Bu kameralar sayesinde pilot, kaskı üzerinden her yöne bakabiliyor. Merkezi bilgisayar tüm verileri tek bir taktik resimde birleştiriyor ve veri bağları üzerinden dost uçak ve birliklere dağıtıyor. Lockheed Martin’in uçağı yalnızca bir savaş uçağı olarak değil, hava muharebesinde bir komuta düğümü olarak tanıtması bundan kaynaklanıyor. Hayalet modda içeride AIM-120 havadan havaya füzeler ile JDAM ve GBU-39 gibi güdümlü bombalar taşıyor; görünmezliğin öncelik olmadığı görevlerde kanat altına ilave yük asılabiliyor.
Öne çıkan özellikler
| Görev | Çok rollü hayalet muharip uçak |
|---|---|
| Üretici | Lockheed Martin (ABD) |
| İlk uçuş | 15 Aralık 2006 |
| Mürettebat | Tek pilot |
| Motor | Pratt & Whitney F135, yaklaşık 191 kN (43 bin libre) itki |
| Azami hız | 1,6 Mach |
| İç yakıtla menzil (F-35A) | 2.200 km’den fazla |
| Azami irtifa | 15.240 m (50 bin fit) |
| Top (F-35A) | GAU-22/A, dört namlulu, 25 mm |
İlgili haberler
Suudi Arabistan ve BAE: Hava gücünün rakamlar ve kriterlerle karşılaştırması
Rakamlarla Dubai Airshow 2025: 200 milyar doları aşan anlaşmalar ve edisyonun öne çıkanları
SUNGUR: Çelik Kubbe’nin En Alt Katmanındaki Hava Savunma Füze Sistemi
TCG ANADOLU: Türk Deniz Kuvvetleri’nin Çok Maksatlı Amfibi Hücum Gemisi


