SUNGUR: Çelik Kubbe’nin En Alt Katmanındaki Hava Savunma Füze Sistemi

ROKETSAN tarafından geliştirilen SUNGUR hava savunma füze sistemi, Türkiye’nin çok kısa menzilli hava savunma katmanını millî bir çözüme taşıyan program olarak öne çıkıyor. Görüntüleyici kızılötesi arayıcı başlığı, 8 kilometreyi aşan menzili ve omuzdan atımdan zırhlı araca, kara platformundan deniz ve hava platformlarına uzanan atıcı seçenekleriyle sistem, Çelik Kubbe mimarisinin en alt katmanında konumlanıyor. Mayıs 2026’daki EFES 2026 tatbikatında ilk kez sahaya sürülen sistemler arasında yer alması, programın deneme safhasından çıkarak entegre bir hava savunma mimarisinin işleyen bir parçası hâline geldiğini gösteriyor.

SUNGUR hava savunma füze sistemi nedir?

SUNGUR, ROKETSAN’ın (Roket Sanayii ve Ticaret A.Ş.) geliştirdiği çok kısa menzilli hava savunma füze sistemidir. ROKETSAN’ın kendi ürün sayfasındaki tanımıyla sistem, muharebe sahasında ve çevresinde bulunan hareketli veya sabit birliklerin ve tesislerin kısa menzilli hava savunması için geliştirilmiştir. Uluslararası uzman basında sistem, Türkiye’nin özgün olarak tasarlanan ilk taşınabilir hava savunma sistemi (MANPADS) olarak nitelendirilmektedir; European Security & Defence dergisinin Temmuz 2025 tarihli Türk kısa menzilli hava savunma incelemesi bu tanımı kullanmaktadır.

Sistemin tanımladığı hedef seti ROKETSAN’ın resmî kataloğunda sabit kanatlı ve döner kanatlı hava platformları ile insansız hava araçları olarak verilmektedir. Army Technology bu listeye seyir füzelerini de eklemektedir; ancak ROKETSAN’ın kendi kataloğu seyir füzesini saymadığı için bu ilave, kaynağına atfedilerek okunmalıdır.

PORSAV’dan SUNGUR’a: adlandırmadaki kırılma

Program, Türkçe PORSAV (Portatif Hava Savunma) kısaltmasıyla başlamıştır. Yaklaşık 2020-2021 dönemine kadar Türk savunma basını PORSAV adını füze için, SUNGUR adını ise başta araç üstü konfigürasyon olmak üzere daha geniş sistem için kullanmıştır. ROKETSAN sonrasında tüm sistem için SUNGUR adında birleşmiş, şirketin 2024 tarihli ürün katalogları yalnızca SUNGUR adını taşımıştır. Bu nedenle bazı İngilizce yayınlarda hâlâ görülen PORSAV füzesi ifadeleri ve bunlara eşlik eden teknik değerler geçerliliğini yitirmiştir. Örneğin Army Technology, 3 kilogramlık tungsten bilyeli harp başlığına sahip bir PORSAV varyantı tarif etmektedir; bu tanım ROKETSAN’ın hâlihazırda yayımladığı harp başlığı tarifiyle örtüşmemektedir. Aynı şekilde PORSAV dönemine ait 6 kilometre üzeri menzil, 4 kilometre irtifa ve yaklaşık 3 kilogramlık yüksek infilaklı parçalı harp başlığı değerleri de aşılmış veri olarak ele alınmalıdır.

Sungur, Türkçede bir doğan türünü karşılamaktadır. ROKETSAN kendi yayınlarında adın anlamına dair bir açıklama yapmamaktadır.

Üretici ve tedarik zinciri

Sistemin ana yüklenicisi ROKETSAN’dır. Görüntüleyici kızılötesi arayıcı başlığın ASELSAN tarafından tedarik edildiği Defence Turkey ve Army Technology tarafından bildirilmektedir. Kendinden tahrikli konfigürasyonun ana araç entegratörü ise BMC Otomotiv’dir ve seri konfigürasyonda kullanılan platform BMC VURAN 4×4’tür. Bu tedarik yapısı, füze gövdesi, arayıcı başlık ve araç platformu gibi üç ayrı yetkinlik alanının üç ayrı Türk kuruluşu tarafından karşılandığı bir iş bölümüne işaret etmektedir.

Programın tarihçesi: sözleşmeden envantere

Geliştirme sözleşmesi ve ilk atışlar

Programın kamuya açık başlangıç noktası, 10 Eylül 2013 tarihinde Millî Savunma Bakanlığı ile ROKETSAN arasında imzalanan ve tasarım, geliştirme ile üretimi kapsayan geliştirme sözleşmesidir. 28 Kasım 2016’da program yönetimi Savunma Sanayii Başkanlığı’na devredilmiştir. 2018-2019 döneminde Sinop Test Alanı’nda balistik ve atıl harp başlıklı ilk atışlar gerçekleştirilmiş, Haziran 2020’de canlı harp başlıklı güdümlü atışlara geçilmiştir. Defence Turkey, bu dönemde yaklaşık 20 metre irtifadaki sabit bir hava hedefine karşı en az iki başarılı angajman gerçekleştirildiğini aktarmaktadır.

1 Temmuz 2020’de dönemin Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. İsmail Demir testlerin başarıyla tamamlandığını kamuoyuna duyurmuş ve test görüntülerini paylaşmıştır. Türk savunma çevrelerinde bu tarih, sistemin olgun bir seviyede ilk kez kamuoyuna gösterilmesi olarak değerlendirilmektedir. Wikipedia’nın Sungur maddesi ilk harekât kabiliyetini Temmuz 2020 olarak tarihlendirmektedir; ancak bu, resmî bir Türk tanımlaması değil ikincil bir nitelendirmedir. SavunmaSanayiST’in aktardığına göre 18 Temmuz 2020’de Aksaray Test Merkezi’nde yapılan güdümlü atışta, sistemin 500 metrelik asgari angajman menzilinde tam isabet sağlanmıştır.

Nitelendirme atışı ve seri üretim beyanları

Programın en çok atıf yapılmayı hak eden nitelendirme atışı 26 Şubat 2021 tarihlidir. Bu atışta SUNGUR, azami menzil ve irtifada bir Banshee hedef uçağına karşı başarıyla kullanılmıştır. Atışı duyuran İsmail Demir’in Defence Turkey tarafından aktarılan ifadesine göre sistem, bu başarılı testle katmanlı hava savunmadaki rolünü pekiştirmiştir.

Mayıs 2021’de ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci portatif sistemin seri üretimine başlandığını ve Türk Silahlı Kuvvetleri’ne teslimatların hazırlandığını açıklamıştır. Ağustos 2021’de IDEF 2021 fuarında araç üstü varyant kamuoyuna sergilenmiş, EDR Magazine sistemin o tarihte nitelendirmenin son safhasında olduğunu bildirmiştir. Burada bir kaynak çelişkisi bulunmaktadır: EDR sergilenen aracı BMC KIRPI 4×4 olarak tanımlarken, Defence Turkey, Army Technology ve European Security & Defence seri kendinden tahrikli varyantı BMC VURAN 4×4 olarak tanımlamaktadır. Kaynak dengesi VURAN tanımlamasını desteklemektedir. 2021’in ikinci yarısında ilk araç üstü varyantın teslim edildiği yönündeki bilgi ise Wikipedia kaynaklıdır ve incelenen kaynaklarda bağımsız olarak doğrulanmamıştır.

Envantere giriş ve teslimatlar

Temmuz 2022, sistemin hizmete giriş tarihi olarak ele alınmalıdır. Bu ayda omuzdan atımlı MANPADS konfigürasyonunun ilk partisi Türk Silahlı Kuvvetleri’ne teslim edilmiş ve teslimat Savunma Sanayii Başkanlığı tarafından duyurulmuştur. Shephard Media duyuruyu 25 Temmuz 2022 olarak tarihlendirmekte, TURDEF ise envantere girişi 24 Temmuz 2022 olarak vermekte ve İsmail Demir’in sistemin millî imkânlarla ROKETSAN tarafından geliştirilerek hizmete girdiği yönündeki ifadesini aktarmaktadır. Defence Turkey’in ilk partinin Kara Kuvvetleri Komutanlığı’na ulaşmasına ilişkin haberi 14 Ağustos 2022 tarihlidir. Aynı dönemde Army Recognition, Banshee Jet 80 hedef uçağına karşı bir atışlı doğrulama gerçekleştirildiğini bildirmiştir.

9 Aralık 2022’de ROKETSAN Genel Müdür Yardımcısı Murat Kurtuluş, füzenin kendisinin seri üretimine başlandığını ve TSK’ya toplu teslimatların takip edeceğini açıklamıştır. Bu ifade ile Mayıs 2021’deki seri üretim beyanı arasındaki gerilim, iki açıklamanın büyük olasılıkla farklı kilometre taşlarına, yani atıcı ile sistem bütününe karşılık füze mermisine işaret etmesiyle açıklanabilir. Kamuya açık kayıtta tek ve kesin bir seri üretim sözleşmesi tarihi bulunmadığından, incelenen kaynakların hiçbiri böyle bir sözleşmenin değerini, miktarını veya imza tarihini yayımlamadığından, bu konuda tek bir tarih vermek doğru olmayacaktır.

Mart 2024’te Kara Kuvvetleri Komutanlığı’na ilave teslimatlar yapıldığı bildirilmiştir. 24 Nisan 2025 tarihli Millî Savunma Bakanlığı haftalık basın bilgilendirme toplantısında Tuğamiral Zeki Aktürk, muhtelif miktarda SUNGUR füzesinin muayene ve kabul süreçlerini tamamlayarak Kara Kuvvetleri Komutanlığı envanterine girdiğini duyurmuştur. Açıklamada hem tek operatörlü konfigürasyon hem de BMC VURAN araç üstü konfigürasyon anılmıştır. Kamuya açık kaynaklarda sipariş edilen veya teslim edilen füze ya da sistem adedine, birim maliyete veya herhangi bir üretim sözleşmesinin değerine ilişkin bir rakam bulunmamaktadır.

Sistemin uluslararası görünürlüğü 2025 ve 2026’da hızla artmıştır. 17 Temmuz 2025’te SUNGUR, Almanya’nın Wiesbaden kentinde düzenlenen LandEURO 2025 fuarında sergilenerek ilk büyük Batı fuarı çıkışını yapmıştır. 8-12 Şubat 2026’da ise ROKETSAN’ın Riyad’daki World Defense Show 2026 katılımında BURÇ mobil hava savunma sistemi, HİSAR-O ve SİPER ile birlikte ihracat portföyünün parçası olarak yer almıştır. ROKETSAN’ın kendi basın açıklamasında Genel Müdür Murat İkinci fuarın geniş kapsamlı stratejik fırsatlar sunduğunu belirtmiştir.

SUNGUR hava savunma füze sistemi teknik özellikleri

Boyut, ağırlık ve menzil

En güncel ve en yetkili veri seti ROKETSAN’ın 2024 tarihli ürün kataloğudur; İngilizce ve Türkçe sürümleri aynı değerleri vermektedir. Buna göre füze 1,68 metre uzunluğunda, 82 milimetre çapında ve 14,5 kilogram ağırlığındadır. Menzil 8 kilometre ve üzeri olarak verilmektedir. ROKETSAN’ın ürün web sayfası ise menzili düz biçimde 8 kilometre, asgari menzili ise 500 metre olarak vermektedir. European Security & Defence menzili 8 kilometrenin üzerinde olarak aktarmaktadır. TURDEF’in Nisan 2025 tarihli teslimat haberinde geçen 8,5 kilometre değeri diğer kaynaklarla uyuşmayan bir istisnadır ve kullanılacaksa kaynağına atfedilmelidir.

Defence Turkey’in Ağustos 2022 tarihli haberinde geçen 80 milimetre çap ve 1,7 metre uzunluk değerleri, kataloğun 82 milimetre ve 1,68 metre değerleri tarafından aşılmıştır. Anadolu Ajansı için 16 Temmuz 2024’te analiz kaleme alan Dr. Can Kasapoğlu’nun yaklaşık 15 kilogramlık sistem ağırlığı ifadesi ise resmî 14,5 kilogram değeriyle tutarlıdır.

İrtifa verisindeki açık fark

SUNGUR hava savunma füze sistemi hakkındaki en önemli teknik veri sorunu irtifadadır ve iki resmî ROKETSAN kaynağı aynı anda yayımda olduğu için çözülmüş değildir. ROKETSAN’ın ürün web sayfası irtifayı deniz seviyesinden itibaren 4 kilometreye kadar olarak vermektedir. Şirketin 2024 tarihli ürün kataloğu ise 6 kilometre demektedir. European Security & Defence Temmuz 2025 tarihli incelemesinde 6 kilometre değerini kullanmakta, 2022-2024 döneminin basın haberlerinin çoğu ise 4 kilometre değerini taşımaktadır. Bu farkın bir ürün iyileştirmesini mi yoksa daha önce yanlış yayımlanmış bir değerin düzeltilmesini mi yansıttığı ROKETSAN tarafından açıklanmamıştır. Dürüst okuma, iki değerin de olduğu gibi aktarılması ve yukarı yönlü revizyonun okuyucuya görünür kılınmasıdır.

Güdüm ve arayıcı başlık

ROKETSAN’ın Türkçe kataloğu güdümü, kızılötesi görüntüleyici açık mimari arayıcı başlık ile terminal güdüm ve atış öncesi hedefe kilitlenme, yani at-unut prensibi olarak tarif etmektedir. Ürün web sayfası arayıcı başlığın otomatik hedef takibi yaptığını ve karşı tedbirlere dirençli olduğunu, görüş alanının ise artı eksi 40 derece olduğunu belirtmektedir. Defence Turkey, arayıcının soğutmalı çok bantlı ve argon soğutmalı bir görüntüleyici kızılötesi başlık olduğunu bildirmektedir.

Açık mimari nitelendirmesi, arayıcı başlığın ömür devri boyunca güncellenebilir bir yazılım ve donanım tabanına oturduğu anlamına gelmektedir. Bu, karşı tedbirlerin hızla evrildiği bir tehdit ortamında sistemin sahada kalma süresini doğrudan etkileyen bir tasarım tercihidir.

Harp başlığı ve programlanabilir tapa

Katalog, harp başlığını yüksek infilaklı kısmi delici harp başlığı olarak tanımlamakta; duyarsız mühimmat niteliğini Tip 4, sıvı yakıt yangını ve kurşun çarpması kriterleriyle belirtmektedir. Tapa programlanabilir çarpma tapasıdır. Bu iki unsurun birlikte okunması gerekir: kısmi delici bir harp başlığı, zırhlı bir helikopterin gövdesine nüfuz edecek şekilde tasarlanırken, programlanabilir tapa hedef sınıfına göre ayarlanabildiği için ince gövdeli bir insansız hava aracı ile zırhlı bir helikopterin aynı biçimde ele alınmasını gerektirmemektedir.

Defence Turkey’in Ağustos 2022 haberinde geçen ve tahmin olarak sunulan Mach 2,5 üzeri hız ile 50 G manevra kabiliyeti değerleri ile harp başlığının titanyum silindir içinde bulunduğu yönündeki bilgi, ROKETSAN tarafından yayımlanmamıştır ve iddia düzeyinde kalmaktadır. ROKETSAN hiçbir hız değeri açıklamamaktadır.

Tahrik, tepki süresi ve yayımlanmayanlar

ROKETSAN’ın ürün sayfası, atış tüpü içinde ayrılabilir tipte bir fırlatma motoru ve iki kademeli katı yakıtlı bir seyir motoru tarif etmektedir. Defence Turkey’in itki vektör kontrollü çift itkili motor tanımı, ROKETSAN’ın iki kademeli katı yakıt ifadesiyle çeliştiği için iddia olarak ele alınmalıdır. Tepki süresine ilişkin bulunabilen tek değer, DefenceTurk’ün Aralık 2022’de aktardığı 5 saniyenin altı ifadesidir; ROKETSAN bir tepki süresi yayımlamamaktadır.

ROKETSAN, SUNGUR için tek atışta vurma olasılığı yayımlamamaktadır ve incelenen hiçbir kaynakta böyle bir değer yer almamaktadır. Bu, sektörel karşılaştırmada anlamlı bir asimetridir: MBDA, doğrudan rakip konumundaki Mistral 3 için yüzde 96’nın üzerinde bir tek atış vurma olasılığı yayımlamaktadır. Aynı şekilde füzenin hızı, sipariş ve teslimat adetleri, birim maliyeti ve herhangi bir seri üretim sözleşmesinin değeri de kamuya açık kayıtta bulunmamaktadır.

Atıcı platformlar ve konfigürasyonlar

Omuzdan atım

Temel konfigürasyon omuzdan atımdır ve ROKETSAN’ın Türkçe kataloğu platformu doğrudan omuzdan atım olarak listelemektedir. Nişancı, termal görüntü taşıyan bir gösterge ve takip ekranı üzerinden çalışmaktadır. Wikipedia, sistemin sehpasız olarak tek asker tarafından kullanılabildiğini belirtmektedir. TURDEF’in envantere giriş haberi, omuzdan atımlı konfigürasyonun Temmuz 2022’de yeni sergilendiğini ve bunun daha önce tanıtılan kaide üstü araç konfigürasyonunu takip ettiğini aktarmaktadır. Sehpa veya kaide üstü yer atıcısı fuar görüntülerinde ailenin parçası olarak görünmekle birlikte, müstakil bir sehpa atıcısına ait ROKETSAN teknik föyü bulunamamıştır.

BMC VURAN 4×4 üzerinde kendinden tahrikli konfigürasyon

Ana kendinden tahrikli varyant BMC VURAN 4×4 üzerine kuruludur. Army Technology ve Defence Turkey’in aktardığı konfigürasyon 360 derece dönebilen, jiroskopla stabilize edilmiş uzaktan kumandalı bir kuleyi, ikişer füzelik iki atıcı bloğunu ve dolayısıyla atışa hazır dört füzeyi kapsamaktadır. Elektro-optik ve kızılötesi görev yükü olarak lazer işaretleyici ve lazer mesafe ölçer içeren, gece gündüz ve her hava koşulunda çalışabilen FLIR Star SAFIRE 380-HLD sistemi kullanılmaktadır. Nişancı konsolu renkli gösterge ve çift kumanda kolu taşımaktadır; sistem 360 derece kapsama ile hareket hâlinde atış kabiliyetine sahiptir. European Security & Defence hem VURAN 4×4 platformunu hem dört füzelik atıcıyı hem de Star SAFIRE 380-HLD görev yükünü bağımsız olarak doğrulamaktadır.

BURÇ: top ve füze melezi

BURÇ, FNSS PARS Scout 8×8 üzerine kurulu bir melez hava savunma sistemidir. TR Mekatronik yapımı tek adet 20×102 milimetrelik üç namlulu Gatling topunu dört adet SUNGUR füzesiyle birlikte taşımakta, Meteksan Retinar AESA radarı ve bir elektro-optik nişangâh ile tamamlanmaktadır. Sistem IDEF 2023’te tanıtılmıştır. European Security & Defence Temmuz 2025 itibarıyla doğrulanmış bir tedarik siparişi bulunmadığını bildirmektedir. ROKETSAN’ın BURÇ’u WDS 2026 sergi hattında SUNGUR ile birlikte listelemesi, sistemin ihracat ürünü olarak öne çıkarıldığına dair anlamlı bir işarettir.

GÜRZ

ASELSAN’ın GÜRZ sistemi, Tatra türevi 8×8 Anadolu kamyonu üzerinde tek adet 35 milimetrelik topu üç farklı füze tipiyle bir araya getirmektedir: HİSAR-A+, karadan atılan GÖKSUR ve SUNGUR. Sistem 360 derece kapsama sağlayan dört sabit AESA radar dizisi ve bütünleşik bir elektro-optik takım taşımaktadır. European Security & Defence’in Temmuz 2025 tarihli aktarımına göre GÜRZ o tarihte geliştirme aşamasındaydı; TURDEF ise GÜRZ seri üretimine yönelik çalışmaların başladığını ayrıca bildirmiştir. GÜRZ, SUNGUR’u tek bir çok etkileyicili araç içinde en içteki füze katmanı olarak konumlandırması bakımından dikkat çekicidir.

LEVENT ve deniz platformları

ROKETSAN’ın kataloğu SUNGUR’u deniz platformları için de listelemektedir; ancak somut deniz ürünü, SUNGUR’dan türetilen ve özellikle hücumbotlar olmak üzere Türk Deniz Kuvvetleri gemileri için geliştirilen LEVENT yakın hava savunma sistemidir. EDR Magazine’in aktardığına göre iki yıllık geliştirme sözleşmesi Ağustos 2020’de imzalanmıştır. LEVENT, SUNGUR’dan daha büyük olup daha yüksek süpersonik hız, daha uzun menzil ve daha geniş angajman zarfı sunmakta, IDEF 2021’de üçte bir ölçekli maketi sergilenen 21 hücrelik bir atıcı kullanmaktadır. Sistem manuel, yarı otomatik ve tam otomatik modlarda çalışabilmekte, bağımsız olarak veya gemi sensörlerine bağlı olarak görev yapabilmektedir. Wikipedia sistemin kamuya tanıtımını 2021, ilk testlerini 2023, ilk deniz platformundan atışını 24 Mart 2025 olarak vermekte ve üretimin 2025 için hedeflendiğini belirtmektedir. LEVENT, ASELSAN’ın GÖKSUR sistemiyle birlikte Türkiye’nin iki füze tabanlı yakın hava savunma seçeneğinden biri olarak konumlanmaktadır. ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci Ağustos 2021’de LEVENT’in gemilerde yakın hava savunma desteği sağlayacağını, genişletilmiş menzil ve planlanan radyo frekansı arayıcı teknolojileri taşıyacağını belirtmiştir.

Hava platformları

ROKETSAN’ın kataloğu hava platformlarını atıcı seçenekleri arasında saymaktadır. TURDEF Nisan 2025’te SUNGUR’un havadan havaya kabiliyet kazandırmak üzere Bayraktar TB2 ve AKINCI’ya entegre edildiğini bildirmiştir. Kasapoğlu’nun Temmuz 2024 tarihli analizi TB2 dâhil insansız hava aracı entegrasyonunun gündemde olduğunu yazmakta ve bunun Türk insansız hava sistemleri filosu için havadan havaya sertifikasyon yolunu ima ettiğini belirtmektedir. Bu çalışma, tamamlanmış bir kabiliyet değil devam eden bir süreç olarak ele alınmalıdır.

ATILGAN ve ZIPKIN kaide üstü sistemler

Defence Turkey 2022’de, hâlihazırda Stinger taşıyan ASELSAN yapımı ATILGAN ve ZIPKIN kaide üstü hava savunma sistemleriyle entegrasyonun planlandığını bildirmiştir. Bu platformlarda taşınan füzenin SUNGUR ile değiştirilmesi doğal bir modernizasyon yolu oluşturmaktadır; ancak böyle bir entegrasyonun tamamlandığına dair bir duyuru yapılmamıştır.

ALKA ile ilişki

ROKETSAN’ın hava savunma çözümleri sayfası HİSAR ve SUNGUR ile birlikte ALKA’yı da listelemektedir. ALKA, yönlendirilmiş enerji ve ağ destekli karşı insansız hava aracı silahıdır ve güncel geliştirme hattı FNSS ile yürütülen ve IDEF 2025’te sergilenen ALKA-KAPLAN melez yönlendirilmiş enerji silah sistemidir. İncelenen kaynakların hiçbiri SUNGUR’un ALKA üzerine veya ALKA ile entegre edildiğini belirtmemektedir. Doğru ifade, iki sistemin aynı insansız hava aracı tehdidine farklı yollarla, yani yönlendirilmiş enerji ve karıştırma ile kinetik önleme ile karşılık veren, ROKETSAN portföyü içinde birbirini tamamlayan unsurlar olduğudur.

Komuta kontrol: HERİKKS entegrasyonu ve mimarinin omurgası

HERİKKS-6

Belgelenmiş komuta kontrol bağlantısı HERİKKS-6’dır. ROKETSAN, SUNGUR’un Hava Savunma Erken İkaz ve Komuta Kontrol Sistemi HERİKKS-6 ile uyumlu olduğunu belirtmekte, bu bilgi Army Technology, Army Recognition ve EDR Magazine tarafından da tekrarlanmaktadır. ASELSAN’ın kendi tanıtım dokümanına göre HERİKKS, hava savunma faaliyetlerini taktik ve harekât seviyelerinde yönetmek üzere geliştirilmiş bir komuta kontrol ve bilgi sistemidir ve 2001’den bu yana Türk Silahlı Kuvvetleri’nde aktif kullanımdadır. Sistem, ağa bağlı radar verisinden gerçek zamanlı bütünleşik hava resmi üretmekte; tehdit değerlendirmesi ve silah tahsisi yaparak hedefleri manuel, yarı otomatik ve otomatik modlarda silahlarla eşleştirmektedir.

HERİKKS’in açık, dağıtık ve modüler mimarisi farklı tipte radar ve silah sistemlerini desteklemekte; Link-16, JREAP-C, Link-11B ve Link-1 taktik veri bağlantılarıyla uyumlu çalışmakta; TASMUS üzerinden elektronik harbe dirençli haberleşme sağlamaktadır. Sistem hem taktik sahada hem de üs ve liman gibi kritik tesislerin savunmasında konuşlandırılabilmektedir.

Pratik sonucu şudur: bir SUNGUR nişancısı ya da VURAN mürettebatı, hedef tahsisini ve angajman yetkisini yalnızca kendi gözüne değil daha geniş ağa dayanarak almaktadır. Army Technology, araç üstü sistemin harici radar verisini sesli ve sembolojik talimatlarla birlikte alarak hedefleme ve atışa imkân verdiğini tarif etmektedir. Ayrıca sistem, mekanik olarak silaha bağlı olarak tarif edilen bütünleşik bir dost düşman tanıma (IFF) teçhizatı taşımaktadır; Kasapoğlu bu teçhizatın yükseltilebilir olduğunu belirtmektedir.

HAKİM, T-Link ve üst katman

Çelik Kubbe mimarisinin üst komuta kontrol katmanı ASELSAN tarafından kurulmaktadır. Breaking Defense’in Ekim 2025’te ASELSAN’ın açıklamalarına dayanarak ve Genel Müdür Ahmet Akyol’dan alıntılayarak aktardığına göre bu katman dört unsurdan oluşmaktadır: hava sahası komuta kontrol sistemi HAKİM, radar ağı yönetim sistemi HAKİM 100, taktik askerî ağ TURAN ve Çelik Kubbe’nin omurgası olarak tarif edilen taktik veri bağlantısı T-Link. Akyol bütünü, yapay zekâ tabanlı bir karar destek katmanı içeren, radarların ve hava savunma sistemlerinin birbirine bağlandığı modern bir konsept olarak nitelendirmiştir. Aktarılan mimaride tabur başına bir gözetleme radarı ve komuta kontrol istasyonu üç ateş ünitesini yönetmekte, her ateş ünitesindeki bir kontrol radarı istasyonu ise üç atıcıyı idare etmektedir. Bu yayında SUNGUR adı geçmemektedir; dolayısıyla SUNGUR’un doğrudan HAKİM ara yüzü olduğu değil, üst komuta kontrol katmanı HAKİM ve T-Link olan bir Çelik Kubbe mimarisi içinde yer aldığı söylenmelidir. Belgelenmiş SUNGUR komuta kontrol bağlantısı HERİKKS’tir.

SUNGUR hava savunma füze sistemi ve İHA savunması

Görüntüleyici arayıcının teknik anlamı

Sistemin İHA savunması bağlamında tartışılmasının temel nedeni arayıcı başlık tipidir. Görüntüleyici kızılötesi arayıcı, sıcak bir noktayı takip etmek yerine hedefin şeklini çözümlemektedir. Küçük, düşük iz bırakan ve düşük ısı yayan hava araçlarının angajmanını mümkün kılan da budur; eski nesil ızgara taramalı kızılötesi arayıcılar bu tür hedeflerde zorlanmaktadır. ROKETSAN, arayıcının otomatik hedef takibi yaptığını ve karşı tedbirlere dirençli olduğunu açıkça belirtmektedir.

İkinci unsur angajmanın tümüyle pasif olmasıdır. Sistem herhangi bir yayın yapmadığı için atış hem tespit edilmesi hem karıştırılması güç bir olaydır ve bir gezinen mühimmatın anti-radyasyon arayıcısının üzerine kilitlenebileceği bir radar yayını ortaya çıkmamaktadır. Üçüncü unsur programlanabilir çarpma tapasıdır: tapa hedef sınıfına göre ayarlanabildiği için ince gövdeli bir dört pervaneli hava aracı ile zırhlı bir helikopter aynı biçimde ele alınmak zorunda değildir. Army Recognition, programlanabilir tapalama ve öldürücülüğün SUNGUR’un FIM-92 Stinger ve Rus 9K333 Verba karşısında üstünlük iddia ettiği alanlar olduğunu değerlendirmektedir; bu bir test sonucu değil, yayının kendi değerlendirmesidir. Dördüncü unsur ise 500 metrelik asgari menzildir; yakından tespit edilen veya yakından fırlatılan hedeflere karşı bu, emsallerinin çoğunun yayımladığından daha kısa bir asgari mesafedir.

Kanıtlanan ve kanıtlanmayan

Burada dürüst bir sınır çizilmelidir. İncelenen kaynaklarda SUNGUR’un küçük dört pervaneli sınıfı bir insansız hava aracına ya da özel olarak bir gezinen mühimmata karşı test sonucu yayımlanmamıştır. Hedef İHA’larına karşı belgelenmiş atışlar Şubat 2021’de azami menzil ve irtifada gerçekleştirilen Banshee angajmanı ile Army Recognition’ın bildirdiği Temmuz 2022 tarihli Banshee Jet 80 atışlı doğrulamasıdır. Banshee, kayda değer bir kızılötesi izi olan jet tahrikli bir hedef uçağıdır ve Şahit sınıfı bir gezinen mühimmatın ya da hobi boyutundaki bir dört pervaneli aracın muadili değildir. Dolayısıyla SUNGUR’un İHA savunması gerekçesi arayıcı tipi, tapalama ve yayımlanan hedef seti diline dayanmakta; bu spesifik tehditlere karşı yayımlanmış angajman verisine dayanmamaktadır.

Maliyet denklemi

Ekonomi de bir cümleyi hak etmektedir. MANPADS sınıfı bir önleyicinin ucuz, tek yönlü bir saldırı insansız hava aracına karşı kullanılması elverişsiz bir maliyet takasıdır. Türkiye’nin aynı mimari içinde SUNGUR’u top sistemleriyle, yani ATOM havada infilak eden mühimmat kullanan KORKUT ve BURÇ üzerindeki 20 milimetrelik Gatling topu ile, ayrıca ALKA ve EJDERHA gibi yönlendirilmiş enerji ve elektronik seçeneklerle birlikte konuşlandırmasının nedeni tam olarak budur. Katmanlı yaklaşımda füze, topun ve elektronik tedbirin yetmediği hedefe ayrılmakta; ucuz ve çok sayıda gelen tehdit ise daha düşük maliyetli etkileyicilere bırakılmaktadır.

Stinger’ın yerini alma rolü

Birden fazla kaynak SUNGUR’un Türk envanterindeki ABD yapımı FIM-92 Stinger sistemlerinin, özellikle Stinger POST (FIM-92B) ve Stinger RMP (FIM-92C) sürümlerinin yerini almak üzere tasarlandığını belirtmektedir. Türkiye’nin F-35 programı dışında bırakılması ve ABD kaynaklı silah transferleri konusundaki daha geniş gerilim dikkate alındığında, buradaki egemenlik argümanı retorik değil somut bir tedarik güvenliği meselesidir; Kasapoğlu bu bağı açıkça kurmaktadır.

Çelik Kubbe mimarisinde en alt katman

Katman yapısı

Çelik Kubbe, ASELSAN öncülüğünde kurulan ve HAKİM ile T-Link komuta kontrol omurgasıyla ağa bağlanan, yapay zekâ destekli karar katmanı içeren çok katmanlı bütünleşik hava ve füze savunma mimarisidir. Quwa ve European Security & Defence’in aktardığı katman yapısında çok kısa menzil katmanını ROKETSAN’ın SUNGUR sistemi oluşturmaktadır. Kısa menzilde 15 kilometreyi aşan menzili, 10 kilometreyi aşan irtifa zarfı, artı sürümünde görüntüleyici kızılötesi arayıcısı, yüksek infilaklı parçalı harp başlığı ve çift darbeli motoruyla HİSAR-A ve HİSAR-A+ yer almakta; bu füzeler FNSS ACV-AD üzerinde dörtlü olarak veya 6×6 kamyon alternatifleriyle konuşlandırılmaktadır. Orta menzilde kamyon üstü HİSAR-O ve HİSAR-O+ bulunmakta, uzun menzilde ise Blok I sürümü kabul testlerini geçerek Ocak 2026’da resmen harekât hizmetine giren SİPER görev almaktadır.

Top katmanında FNSS ACV-AD üzerindeki çift namlulu 35 milimetrelik KORKUT yer almaktadır; 3-4 kilometre angajman mesafesinde çalışan sistem, insansız hava araçlarına ve seyir füzelerine karşı ATOM programlanabilir havada infilak mühimmatı kullanmaktadır. Envanterde 42 KORKUT silahlı aracı ile 14 komuta aracı bulunmakta, komuta aracının arama radarı 70 kilometrenin ötesinde tespit sağlamaktadır. Aynı katmanda MKE TOLGA ile maliyet etkin tek namlulu 35 milimetrelik alternatif GÖKER bulunmaktadır. Melez katmanda füze, top ve lazeri tek platformda birleştiren GÜRZ, elektronik harp katmanında ise radar elektronik harbi için KORAL, muhabere elektronik harbi için PUHU ve yüksek güçlü mikrodalga için EJDERHA yer almaktadır.

SUNGUR’un bu mimarideki yerini tanımlayan ifade şudur: sistem, mimarinin tabanıdır. Diğer her katmanın altından geçen hedefi, yani bir vadinin kıvrımındaki helikopteri, ileri harekât üssünün 200 metre üzerindeki insansız hava aracını ve araziyi maskeleyerek yaklaşan uçağı angaje eden katman odur. Aynı zamanda yığındaki tek asker taşınabilir katmandır; bu nedenle radar taşıyan bir aracın konuşlanabildiği yere değil, piyadenin fiilen bulunduğu her yere ölçeklenebilmektedir.

EFES 2026 ve mimarinin sahaya çıkışı

Quwa’nın aktardığına göre Ağustos 2025’te Çelik Kubbe’nin 47 ana bileşeni Türk Silahlı Kuvvetleri’ne teslim edilmiş, ASELSAN mimarinin üretimini genişletmek üzere 1,47 milyar avroluk bir sözleşme imzalamıştır. 20-21 Mayıs 2026’da İzmir Seferihisar’daki Doğanbey atışlı alanında düzenlenen EFES 2026 müşterek müşterek atışlı tatbikatında bu bileşenler ilk kez sahada bütünleşik bir sistemler sistemi olarak çalıştırılmış, yapay zekâ destekli komuta kontrol süreçleri harekât ortamında sınanmıştır. Tatbikatı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile 50 ülkeden gelen heyetler izlemiştir.

SUNGUR, tatbikatta ilk kez sahaya sürülen sistemler arasında yer almıştır; C4Defence sistemi TRLG-230, Tayfun, HİSAR-A ve HİSAR-O ile birlikte listelemektedir. Quwa, SUNGUR’un birden çok harekât senaryosunda aktif olarak konuşlandırıldığını aktarmaktadır. Millî Savunma Bakanlığı sözcüsü Tuğamiral Zeki Aktürk tatbikat sırasında 50 farklı silah ve sistemin ilk kez sahaya sürüldüğünü belirtmiş, ancak açıklamasında SUNGUR’u ayrıca anmamıştır.

Uluslararası karşılaştırma

FIM-92 Stinger

Army Technology’nin verilerine göre Raytheon/RTX yapımı FIM-92 Stinger 15,2 kilogram ağırlığında, 750 metre saniye hızında, 8.000 metre menzilli ve 3.500 metreye kadar irtifa kabiliyetine sahiptir; 3 kilogramlık delici vur-öldür harp başlığı yakınlık tapası taşımakta, güdüm pasif kızılötesi ve at-unut prensibindedir. Türk hizmetinde SUNGUR’un yerini alması hedeflenen sistem budur. Ağırlık ve menzil bakımından iki sistem aynı bantta yer alırken SUNGUR daha yüksek bir tavan ve görüntüleyici bir arayıcı iddia etmektedir.

Mistral 3

MBDA yapımı Mistral 3, SUNGUR’un en yakın teknolojik emsali ve dolayısıyla en keskin karşılaştırma noktasıdır. Army Recognition ve Army Technology verilerine göre füze 1,88 metre uzunluğunda, yaklaşık 92 milimetre çapında ve yaklaşık 20 kilogram muharebe ağırlığındadır; 3 kilogramlık tungsten bilyeli yüksek infilaklı harp başlığı lazer yakınlık ve çarpma tapası taşımaktadır. Menzil 8 kilometreye, irtifa 6.000 metreye kadar çıkmakta, hız yaklaşık 930 metre saniye, manevra kabiliyeti 30 G olarak verilmektedir. Soğutmalı kızılötesi matris görüntüleyici arayıcısı, çok kısa menzilli bir hava savunma füzesindeki ilk görüntüleyici kızılötesi arayıcı olarak tanımlanmaktadır. MBDA tek atışta vurma olasılığını yüzde 96’nın üzerinde, tepki süresini beş saniyenin altında vermekte, ilk teslimatları 2014 olarak belirtmektedir. Aynı arayıcı felsefesi ve aynı nominal 8 kilometre menzil ile 6 kilometre irtifa zarfı söz konusudur; farklar Mistral 3’ün daha ağır olması ve MBDA’nın ROKETSAN’ın yayımlamadığı bir vurma olasılığı değeri açıklamasıdır.

Starstreak, Igla-S ve Verba

Thales yapımı Starstreak tümüyle farklı bir felsefeye dayanmaktadır. Lazer huzme sürücü güdümü kullanan sistem at-unut değildir; her biri 396 milimetre uzunluğunda, 22 milimetre çapında ve yaklaşık 900 gram ağırlığında olan, kabaca 450 gram patlayıcı taşıyan üç tungsten dart fırlatmaktadır. Hızı Mach 4’ün üzerindedir ve var olan en hızlı kısa menzilli karadan havaya füze olarak tanımlanmaktadır; menzili 7 kilometrenin üzerindedir. Sistem Eylül 1997’den itibaren İngiliz Ordusu’nda hizmet vermekte, üç atımlı LML atıcısı yaklaşık 2000’den beri kullanılmaktadır; LML-NG birimi sehpasıyla birlikte 53 kilograma kadar çıkmakta ve 1.029 metre saniye hıza ulaşmaktadır. Kızılötesi arayıcı kullanmadığı için kızılötesi karşı tedbirlerle karıştırılamamakta, ancak nişancının hedefi huzme içinde tutmasını gerektirdiği için atılıp unutulamamaktadır. Manevra yapan insansız hava araçlarına karşı bu gerçek bir takastır.

Weaponsystems.net verilerine göre Rus 9K338 Igla-S 1,635 metre uzunluğunda ve 72 milimetre çapındadır; füze 11,7 kilogram, tetik takımıyla birlikte atış ağırlığı 19 kilogramdır. 2,5 kilogramlık yönlendirilmiş yüksek infilaklı sürekli çubuklu harp başlığı manyetik yakınlık ve sıyırma çarpma tapası taşımaktadır. Menzil 0,5-6,0 kilometre, irtifa 10 metre ile 3,5 kilometre arası, ortalama hız 600 metre saniyedir; arayıcı çift kanallı pasif kızılötesidir ve sistem 2004’te hizmete girmiştir. Igla-S’in halefi 9K333 Verba için Army Technology 400 metre saniye hız, 3 kilometre menzil, 3.500 metreye kadar irtifa, 2,5 kilogramlık infilak parçalı harp başlığı ve üç modlu pasif güdüm arayıcısı vermektedir. Her iki Rus sistemi de menzil ve tavan bakımından SUNGUR’un gerisinde kalmakta ve görüntüleyici olmayan arayıcı kullanmaktadır.

Piorun, QW-2 ve RBS 70 NG

Polonya’nın Mesko yapımı Piorun sistemi, Grom füzesinin derin modernizasyonudur; füze ağırlığı 10,5 kilogramdır, modernizasyonla yakınlık tapası eklenmiştir, teslimatlar 2019’da başlamıştır ve Şubat 2025 itibarıyla yaklaşık 3.000 adet üretilmiştir. Piorun’un ticari açıdan en öğretici karşılaştırma olmasının nedeni, Ukrayna kaynaklı talep sayesinde ihracat pazarlarına giren diğer NATO ülkesi MANPADS’i olması ve üretim adedinin, SUNGUR’un ciddi bir rakip sayılabilmesi için ulaşması gereken ölçek hakkında fikir vermesidir.

Çin’in CASIC yapımı QW-2 sistemi kızılötesi güdümlüdür ve NATO tarafından CH-SA-8 olarak adlandırılmaktadır. 1998 Zhuhai Hava Gösterisi’nde tanıtılan sistem yeni bir kızılötesi filtre, gerçek anlamda tüm açılardan hedefleme, arayıcının önünde sürüklenmeyi azaltan bir iğne, daha uzun eğik menzil, daha düşük asgari angajman irtifası ve geliştirilmiş karşı karşı tedbir kabiliyeti sunmaktadır. Üretici sistemin performansının FIM-92 Stinger ve Mistral ile eşit veya daha iyi olduğunu iddia etmektedir; bu bir üretici beyanıdır. Güvenilir yayımlanmış uzunluk, çap, ağırlık, menzil, irtifa ve hız değerleri bulunmadığından QW-2 için sayısal karşılaştırma yapılamamaktadır.

Tamlık adına Saab yapımı RBS 70 NG de anılmalıdır. Army Technology verilerine göre sistem 87 kilogram ağırlığında, 686 metre saniye hızında, 9 kilometreyi aşan menzilli ve 5.000 metreye kadar irtifa kabiliyetine sahiptir; lazer huzme sürücü güdümü ve birleşik şekilli yük ile ön parçalı harp başlığı kullanmaktadır.

Karşılaştırmalı sonuç

Yayımlanan verilere bakıldığında SUNGUR, menzil ve tavan bakımından MANPADS sınıfının üst bandında, Mistral 3 ile aynı dilimde ve Igla-S ile Verba’nın önünde yer almakta, üstelik Mistral 3’ten hafif olmaktadır. European Security & Defence’in formülasyonu savunulabilir olanıdır: 8 kilometrelik menzili sistemi sınıfının en uzun menzilli sistemleri arasına yerleştirmektedir. Bazı Türk ve Türkiye’ye yakın kaynaklar daha ileri giderek sistemi uluslararası pazardaki en uzun menzilli MANPADS olarak nitelendirmektedir; bu üstünlük iddiası kaynağına atfedilebilir olsa da bağımsız olarak doğrulanmamıştır ve RBS 70 NG’nin 9 kilometreyi aşan değeri, çok daha ağır bir sehpa tabanlı sistem için olsa da doğrudan bir karşı örnektir.

Kullanıcılar, ihracat ve ROKETSAN’ın sanayi konumu

Doğrulanmış kullanıcı

Resmî açıklamalarda adıyla teslimatı belgelenen tek Türk kuvveti Kara Kuvvetleri Komutanlığı’dır. Millî Savunma Bakanlığı’nın 24 Nisan 2025 tarihli brifingi, Savunma Sanayii Başkanlığı’nın Temmuz 2022 duyurusu ve Defence Turkey’in Ağustos 2022 haberi bu tespiti desteklemektedir. Savunma Sanayii Başkanlığı ve ROKETSAN duyurularında Türk Silahlı Kuvvetleri bütünü de anılmaktadır; bu, Kara Kuvvetleri’nden daha geniş bir formülasyondur. Buna karşılık Türk Hava Kuvvetleri veya Deniz Kuvvetleri’ne SUNGUR teslim edildiğine dair açık kaynaklı bir duyuru bulunmamaktadır. Deniz yolu ayrı bir ürün olan ve hâlâ test aşamasındaki LEVENT üzerinden, hava yolu ise teslim edilmiş değil devam eden olarak tarif edilen TB2 ve AKINCI entegrasyonu üzerinden ilerlemektedir. Doğru ifade, kara, deniz ve hava platformu varyantlarının sunulduğu veya geliştirilmekte olduğudur.

İhracat: doğrulanmış sözleşme yok

Kamuya açık kayıtta SUNGUR için doğrulanmış bir ihracat sözleşmesi bulunmamaktadır. European Security & Defence, Temmuz 2025 tarihli Türk kısa menzilli hava savunma incelemesinde sistemin ihraç edilmediğinin düşünüldüğünü belirtmektedir; bu, bulunabilen en güncel yetkili olumsuz beyandır ve incelenen hiçbir kaynak bunu adı konmuş bir müşteriyle geçersiz kılmamaktadır.

Kayda geçen iddialar ayrı ayrı ele alınmalıdır. TURDEF Kasım 2022’de, BMC VURAN zırhlı aracı üzerinde kaide montajlı olarak teslim edilmesi beklenen bir Nijerya ihracatı bildirmiştir; ancak haber ROKETSAN’a veya Nijerya hükûmetine değil savunma kulisi kaynaklarına dayandırılmış, sözleşme değeri veya miktar verilmemiştir. Aynı yazının ROKETSAN’ın bu sistemi Stinger teknolojisine dayanarak ürettiği yönündeki iddiası başka hiçbir kaynak tarafından desteklenmemekte ve sistemin özgün geliştirme çerçevesiyle çelişmektedir; bu nedenle söz konusu haber düşük güvenilirlikli kabul edilmelidir. 8 Mart 2024’te SavunmaSanayiST, ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci’ye dayanarak ihracat çalışmalarının son aşamada olduğunu ve çok sayıda ülkenin talepte bulunduğunu aktarmış, bunu Türkiye’nin ilk MANPADS ihracatı olarak çerçevelemiştir. İkinci ayrıca sistemin yalnızca elde taşınan bir silah olarak değil konvoy hava savunması için bütünleşik bir platform çözümü olarak da pazarlanacağını belirtmiştir. Bunlar bir talep hattına ve beyan edilmiş bir niyete işaret etmekte, imzalanmış bir sözleşmeye işaret etmemektedir. Ocak 2025’te Türk basınında Çakır ve Sungur füzelerine ilişkin genel ifadelerle bir ihracat başarısı haberi çıkmış, ancak ülke, tarih, değer veya yetkili adı verilmediği için bu haber bir satışın kanıtı olarak kullanılamamaktadır.

Fuar takvimi ise somuttur. Army Recognition, LandEURO 2025’teki görünümü Türkiye’nin küresel kısa menzilli hava savunma pazarına girişinin işareti olarak yorumlamış ve SUNGUR’u müttefik ile bağlantısız ülkelerin tedarik tercihlerine yönelen bir yumuşak güç aracı olarak konumlandırmıştır. Şubat 2026’daki World Defense Show 2026’da ROKETSAN 15 iş ortağıyla birlikte SUNGUR’u BURÇ, HİSAR-O ve SİPER ile yan yana sergilemiştir; şirketin basın açıklaması yalnızca sergilemeyi doğrulamaktadır. Mayıs 2026’daki EFES 2026 ise 50 ülkeden heyetin katılımıyla SUNGUR dâhil tüm Çelik Kubbe mimarisi için fiilî bir ihracat vitrini işlevi görmüştür. Mimari düzeyinde Katar’ın ASELSAN’ın Çelik Kubbe teklifini bakanlık düzeyindeki görüşmelerin ardından değerlendirdiği ve EFES 2026 sonrasında Endonezya basınında mimarinin Cakarta’ya sunulduğunun işlendiği bildirilmiştir; her ikisi de bildirilmiş ilgi olup sözleşme değildir.

Yayılma sorumluluğu

Kasapoğlu’nun Temmuz 2024 tarihli analizinde işaret ettiği bir nokta, herhangi bir ihracat senaryosunda merkezî öneme sahiptir: MANPADS ihraç eden ülkelerin küçük kulübüne girmek, sıkı son kullanıcı denetimlerini ve envanter gözetimini zorunlu kılmaktadır. Omuzdan atılan hava savunma füzeleri sivil havacılık için klasik yayılma riskini oluşturmaktadır ve bu sorumluluk, ihracat başarısının kendisinden ayrılamaz.

Görünüm

SUNGUR hava savunma füze sistemi bugün, tanımlanabilir bir olgunluk eşiğini geçmiş durumdadır: doğrulanmış bir kullanıcıya sahiptir, iki farklı konfigürasyonu envantere girmiştir, ulusal komuta kontrol sistemine bağlanmıştır ve entegre bir mimari içinde tatbikat şartlarında çalıştırılmıştır. Bundan sonrasını belirleyecek üç değişken bellidir. Birincisi, üretim ölçeğidir; kamuya açık adet verisi bulunmadığı için sistemin Piorun benzeri bir üretim hacmine ulaşıp ulaşmadığı dışarıdan izlenememektedir. İkincisi, platform genişlemesidir; LEVENT’in deniz hizmetine girmesi, TB2 ve AKINCI entegrasyonunun tamamlanması ile ATILGAN ve ZIPKIN kaide sistemlerinin SUNGUR’a geçirilmesi, tek bir füzeyi dört boyutlu bir aile hâline getirecektir. Üçüncüsü ise ilk ihracat sözleşmesidir; ROKETSAN’ın fuar takvimi ve yönetici beyanları niyeti açık biçimde ortaya koymakta, ancak adı konmuş bir müşteri hâlâ kamuya açık kayıtta bulunmamaktadır.

Sıkça sorulan sorular

SUNGUR hava savunma füze sisteminin menzili ve irtifası nedir?

ROKETSAN’ın 2024 tarihli ürün kataloğu menzili 8 kilometre ve üzeri, irtifayı ise 6 kilometre olarak vermektedir. Şirketin ürün web sayfası ise menzili 8 kilometre, asgari menzili 500 metre ve irtifayı deniz seviyesinden itibaren 4 kilometreye kadar olarak vermektedir. İki resmî kaynak aynı anda yayımdadır ve irtifa farkının bir ürün iyileştirmesini mi yoksa önceki bir değerin düzeltilmesini mi yansıttığı ROKETSAN tarafından açıklanmamıştır. European Security & Defence 6 kilometre değerini kullanmakta, 2022-2024 dönemi basınının çoğu ise 4 kilometre değerini taşımaktadır. TURDEF’in Nisan 2025’te verdiği 8,5 kilometre menzil değeri diğer kaynaklarla uyuşmayan bir istisnadır.

SUNGUR hangi platformlardan atılabilir?

ROKETSAN’ın kataloğu personel tarafından omuzdan atım ile kara, deniz ve hava platformlarını listelemektedir. Fiilen envantere giren iki konfigürasyon omuzdan atımlı MANPADS ile BMC VURAN 4×4 üzerindeki dört füzeli, uzaktan kumandalı kuleye ve FLIR Star SAFIRE 380-HLD elektro-optik takımına sahip kendinden tahrikli sistemdir. Bunların yanında FNSS PARS Scout 8×8 üzerindeki BURÇ top-füze melezi ile ASELSAN’ın GÜRZ çok etkileyicili sistemi SUNGUR taşımaktadır. Deniz kabiliyeti somut olarak SUNGUR’dan türetilen LEVENT yakın hava savunma sistemi üzerinden, hava kabiliyeti ise Bayraktar TB2 ve AKINCI entegrasyonu üzerinden ilerlemekte olup her ikisi de devam eden çalışmalardır.

SUNGUR insansız hava araçlarına karşı etkili mi?

ROKETSAN’ın yayımladığı hedef seti insansız hava araçlarını açıkça kapsamaktadır ve sistemin İHA savunması gerekçesi teknik olarak üç unsura dayanmaktadır: sıcak nokta yerine hedefin şeklini çözümleyen görüntüleyici kızılötesi arayıcı, hedef sınıfına göre ayarlanabilen programlanabilir çarpma tapası ve yayın yapmayan tümüyle pasif angajman. Ancak incelenen kaynaklarda SUNGUR’un küçük dört pervaneli sınıfı bir insansız hava aracına veya bir gezinen mühimmata karşı yayımlanmış test sonucu bulunmamaktadır. Belgelenmiş hedef İHA’sı atışları, kayda değer kızılötesi izi olan jet tahrikli Banshee ve Banshee Jet 80 hedeflerine karşıdır. Dolayısıyla değerlendirme, arayıcı tipine ve yayımlanan hedef seti diline dayanmakta; bu spesifik tehditlere karşı yayımlanmış angajman verisine dayanmamaktadır.

SUNGUR ihraç edildi mi?

Kamuya açık kayıtta doğrulanmış bir SUNGUR ihracat sözleşmesi bulunmamaktadır. European Security & Defence Temmuz 2025’te sistemin ihraç edilmediğinin düşünüldüğünü belirtmiş, bu tespiti geçersiz kılan adı konmuş bir müşteri açıklanmamıştır. TURDEF’in Kasım 2022’de kulis kaynaklarına dayandırdığı Nijerya iddiası doğrulanmamış ve aynı yazının başka iddiaları nedeniyle düşük güvenilirlikli sayılmalıdır. Mart 2024’te ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci ihracat çalışmalarının son aşamada olduğunu ve çok sayıda ülkenin talepte bulunduğunu belirtmiştir; bu bir talep hattı ve niyet beyanıdır. LandEURO 2025, World Defense Show 2026 ve EFES 2026, sistemin ihracat vitrinini oluşturmakla birlikte bir satışı belgelememektedir.