KAAN mı, KF-21 mi? Yükselen iki programın karşılaştırması ve her birinin ulaştığı aşama

KAAN mı, KF-21 mi? Yükselen iki programın karşılaştırması ve her birinin ulaştığı aşama

Editör değerlendirmesi: Bu dosya Türk savaş uçağı KAAN ile Güney Kore’nin KF-21 “Boramae” uçağını tek bir açıdan karşılaştırıyor: 19 Kasım 2026 itibarıyla geliştirme, test, üretim ve teslimattaki olgunluk aşaması. Her iki programda aynı ölçüde tam operasyonel hizmette sınanmamış muharebe kabiliyetini karşılaştırmıyor, kazanan ilan etmiyor ve herhangi bir çatışmanın sonucunu tahmin etmiyoruz. Resmen tamamlandığı açıklananı, tasarım hedefi olarak kalandan ya da henüz teslim edilmemiş sözleşmeden ayırıyoruz. Buradaki “beşinci nesil” ve “4,5 nesil” nitelemeleri her tarafın resmî tanımıdır; tüm özelliklerin kanıtlandığına dair bağımsız bir hüküm değildir. Kaynak güven düzeyi: Uçuş, teslimat ve resmî sözleşme tarihlerinde yüksek; şirket broşürlerinden alınan teknik rakamlarda ise açıklanan özellikler olduğu için orta. Uyarı: İmzalanmış sözleşme teslim edilmiş envanter değildir; ilk teslimat da operasyonel hizmete giriş ilanı değildir.

KF-21, yaklaşık 1.600 test uçuşu ve mayısta Block I partisi için verilen resmî “muharebe uygunluğu” kararının ardından 22 Eylül 2026’da ilk seri üretim uçağının Güney Kore Hava Kuvvetlerine teslimi aşamasına ulaştı. KAAN’ın ilk prototipi (P0) ise 2024’te yalnızca iki uçuş gerçekleştirdi; P1 prototipinin ilk taksi testinin tamamlandığı Ağustos 2026 başında açıklandı ve 19 Kasım 2026 itibarıyla bu prototipin ilk uçuşuna ilişkin resmî bir açıklama yapılmadı. TUSAŞ, Türk Hava Kuvvetlerine teslimatlara 2028 sonunda başlamayı hedefliyor. Endonezya’nın 48 KAAN satın alma sözleşmesi imzalandı, ancak bu teslim edilmiş uçak anlamına gelmiyor; Endonezya aynı zamanda KF-21’in geliştirme ortağı olmayı sürdürüyor.

Daha önce KAAN: özellikleri, fiyatı ve menzili (Arapça) başlıklı bir tanıtım dosyası, KAAN ile Rafale (Arapça) karşılaştırması ve dördüncü ve beşinci nesil savaş uçakları arasındaki fark (Arapça) üzerine bir açıklama yayımlamıştık. Bu dosya o genel teknik karşılaştırmaları tekrarlamıyor ve “hangisi daha güçlü” sorusunu sormuyor; iki programı tek bir zaman çizelgesine yerleştiriyor: Her biri fiilen nereye ulaştı ve ne hâlâ açıklanmış bir hedef olarak kalıyor?

Kısa cevap

  • Hizmet aşaması: KF-21, Güney Kore Hava Kuvvetlerine seri üretim uçaklarının teslimi aşamasına geçti (ilk uçak 22 Eylül 2026). KAAN henüz hiçbir hava kuvvetine teslim edilmedi; Türkiye’ye teslimat için açıklanan hedef 2028 sonu.
  • Testler: Güney Kore Savunma Tedarik Programı İdaresi (DAPA), KF-21 için havada yakıt ikmali ve havadan havaya silah atışını da içeren yaklaşık 1.600 test uçuşu açıkladı. KAAN için TUSAŞ, P0 prototipinin 21 Şubat ve 6 Mayıs 2024’te 13 ve 14 dakika süren, 230 knot hıza ulaşan iki uçuşunu duyurdu.
  • Üretim: KF-21’in ilk üretimi 2024’te başladı. KAAN’ın seri üretimine başlandığına dair resmî bir açıklama yok.
  • Sözleşmeler: Endonezya 2025’te 48 KAAN satın alma sözleşmesi imzaladı (Türkiye’de üretilecek). Endonezya aynı zamanda Haziran 2025’te katkı anlaşmasının değiştirilmesinin ardından KF-21 geliştirmesinde ortak. Referans tarihi itibarıyla iki programdan herhangi biri için açıklanmış bir Arap satın alma sözleşmesi bulunmuyor.

Karşılaştırmanın kapsamı

Kapsama aldıklarımız: Açıklanan tasarım aşaması, yer ve uçuş testleri, üretimin başlaması, seri üretim uçaklarının teslimi, resmî muharebe uygunluğu kararı ya da eşdeğeri ve resmî kurumlarca açıklanan sözleşme veya protokoller. Teknik rakamları iki üretici şirketin sayfa ve broşürlerinden, açıklanan özellikler olduklarını belirterek alıyoruz.

Kapsam dışı: Muharebe performansı ya da çatışma sonucu tahmini, “nesil” karşılaştırmasının üstünlük hükmü olarak kullanılması, resmen açıklanmamış birim fiyatlar, Arap siparişlerine ilişkin niyet mektupları veya sızıntılar ve teslimi açıklanmamış her türlü envanter. Resmî kaynak açıkça belirtmedikçe bir mutabakat zaptını veya iş birliği protokolünü belirli sayıda uçak için satın alma siparişi olarak saymıyoruz.

Yöntem: Ağırlıkları açıklanan beş ölçüt

100 puanı, “muharebe üstünlüğünü” değil program olgunluğunu ölçen beş ölçüte dağıttık. Puanları toplayıp bir kazanan sıralaması çıkarmıyoruz; değerlendirme ilerleyen bir bölümde ölçüt ölçüt yapılıyor. Her ağırlık, kamuya açık biçimde doğrulanabilecek bilgilere dayanıyor:

ÖlçütAğırlıkNeden bu ağırlık?
Uçuş testi olgunluğu30%Uçan prototip sayısı ve açıklanan testlerin niteliği, programın prototipten teste geçişinin kamuya açık en güvenilir göstergesidir
Üretim, teslimat ve hizmete giriş25%Prototipten bir hava kuvvetine teslim edilmiş seri üretim uçağına geçiş; teslimat, operasyonel hizmete giriş ilanından ayrı tutulur
Algılayıcı ve silah doğrulaması20%Bir testi ya da resmî kararı geçeni, broşür maddesi olarak kalandan ayırır (iç silah yuvaları, sürekli süpersonik hız, insansız sistemlerle birlikte çalışma)
Teyitli sözleşme taahhütleri15%Niyet beyanları değil, yurt içi üretim sözleşmeleri ve imzalı ihracat sözleşmeleri; sözleşme envanter sayılmaz
Tahrik ve tedarik yolu10%Resmen açıklanan itki ve varsa millî motor yolu; yabancı tedarikçiye bağımlılık riskleri tahmine girmeden

KAAN: 2024’te uçan ilk prototip ve hâlâ yer testlerinde olan ikinci prototip

TUSAŞ, KAAN programını Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) ile 5 Ağustos 2016’da imzalanan bir anlaşma kapsamında yürütüyor. Amaç, 2030’lardan itibaren Türk Hava Kuvvetlerindeki F-16’ların yerini kademeli olarak alacak yerli bir savaş uçağı tasarlamak. Şirket uçağı beşinci nesil olarak tanımlıyor ve program sayfasında düşük radar izi, iç silah yuvaları, sensör füzyonu ve diğer platformlarla birlikte çalışma gibi tasarım özelliklerini sıralıyor.

Yer testlerinin ardından TUSAŞ, ilk prototipin 21 Şubat 2024’te 13 dakika süren, 8.000 fit irtifaya ve 230 knot hıza ulaşan ilk uçuşunu gerçekleştirdiğini açıkladı. İkinci uçuş 6 Mayıs 2024’te 14 dakika sürdü; 10.000 fit irtifada aynı hıza ulaşıldı. Referans tarihi itibarıyla şirketin resmî sayfasının teyit ettiği uçuşlar bu ikisi; bunlar sürekli süpersonik uçuş ya da iç yuvalardan silah atışı gibi özellikleri kanıtlamayan erken uçuşlar.

SSB, 3 Ağustos 2026’da P1 prototipinin ilk taksi testini tamamladığını duyurdu. TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu ise 2 Ekim 2026’da Anadolu Ajansına P1’in sistem testlerinin tamamlandığını, düşük hızlı taksi testlerinin yapıldığını, yüksek hızlı taksi testinin bunu izleyeceğini ve bir gecikme olmazsa P1’i 2026 bitmeden uçurmanın hedeflendiğini, ardından P2’nin geleceğini söyledi. 19 Kasım 2026 itibarıyla TUSAŞ ya da SSB’den P1’in uçtuğuna dair resmî bir açıklama bulamadık. Demiroğlu, programda altı geliştirme prototipi planlandığını ve Türk Hava Kuvvetlerine teslimatlara başlama hedefinin 2028 sonu olarak kaldığını belirtti.

Sözleşme tarafında SSB 12 Haziran 2025’te, ardından TUSAŞ ve Endonezya Savunma Bakanlığı 26 Temmuz 2025’te İstanbul’daki IDEF fuarında, yerel üretim ve eğitimde iş birliğini de içeren, Türkiye’de üretilecek 48 KAAN’ın satın alınmasına yönelik sözleşmenin imzalandığını açıkladı. Türk Başkanlığı anlaşmayı, Endonezya’nın kabiliyetlerinden de yararlanılarak Türkiye’de üretilecek 48 uçağın ihracatına yönelik bir çerçeve olarak nitelendirdi. Bu imzalı bir sözleşmedir, teslimat değildir. Dayandığımız resmî kaynaklarda sözleşme bedeli ya da ayrıntılı yıllık teslimat takvimi yayımlanmadı. Azerbaycan ise Temmuz 2023’te ortak geliştirme ve üretime ilişkin bir iş birliği protokolü imzaladı; bu, açıklanmış bir sayı için satın alma siparişi değil, bir çalışma çerçevesidir. Suudi Arabistan, Mısır veya Pakistan’ın katılımına ilişkin söylentiler ise referans tarihi itibarıyla dayanabileceğimiz bir hükümet açıklamasından yoksun; bu nedenle bunları teyit edilmemiş sayıyoruz.

KF-21: 2022’deki ilk uçuştan 2026’da ilk seri üretim uçağının teslimine

DAPA, KF-21’i eskiyen F-4 ve F-5 uçaklarının yerini almak üzere geliştirilen 4,5 nesil Kore yapımı çok rollü bir savaş uçağı olarak tanımlıyor. Sistem geliştirmesi Aralık 2015’te Endonezya ortaklığıyla başladı. İlk prototip 2021’de tanıtıldı, ilk uçuş 19 Temmuz 2022’de yapıldı.

DAPA, 7 Mayıs 2026’da programın yaklaşık 1.600 test uçuşu ve havada yakıt ikmali ile havadan havaya silah atışını da kapsayan yaklaşık 13.000 test koşulunun ardından Block I partisi (temel kabiliyetler ve havadan havaya muharebe) için “muharebe uygunluğu” kararı aldığını açıkladı. Sistem geliştirmesinin tamamlandığı Haziran 2026’da duyuruldu. Bu karar havadan havaya kabiliyetlere sahip ilk partiyi kapsıyor; daha uzun menzilli havadan karaya kabiliyetler ise sonradan tamamlanacağı açıklanan sonraki partilere bağlı.

İlk üretim fiilen 2024’te başlamıştı: Savunma Tedarik Programı Komitesi planı martta onayladı; 25 Haziran 2024’te KAI, Hanwha Aerospace ve Hanwha Systems ile gövde, motor ve AESA radarı için 2024–2027 dönemini kapsayan, yaklaşık 2,632 trilyon Kore wonu tutarında ilk sözleşmeler imzalandı. Üretime başlama toplantısı 10 Temmuz 2024’te yapıldı. İlk seri üretim uçağı Mart 2026’da hangardan çıkarıldı, ardından 001 numaralı uçak 22 Eylül 2026’da KAI’nin Sacheon’daki tesisinden hava kuvvetlerine teslim edildi ve Yecheon üssüne intikal etti. 1 Haziran 2026’da 156. Filo ilk işletici birlik olarak yeniden kuruldu. Hava kuvvetleri, muharebe teşkilini 2027’nin ikinci yarısında ilan etmeyi planladığını açıkladı; yani teslimatlar başladı, ancak tam operasyonel hizmete giriş henüz ilan edilmedi.

Kore makamları 2030’ların başına kadar aşamalı olarak 100’den fazla uçağı hizmete almayı planlıyor: Yaklaşık 2028’e kadar havadan havaya odaklı ilk partiler, ardından yaklaşık 2032’ye kadar daha uzun menzilli havadan karaya kabiliyetlere sahip sonraki partiler. Bunlar açıklanmış planlardır, tamamlanmış envanter değildir.

Endonezya ortaklığı katkı krizinin ardından sürüyor: Endonezya Savunma Bakanlığı ile DAPA, 11 Haziran 2025’te Endonezya’nın katkısını 600 milyar won olarak belirleyen proje anlaşması değişikliğini imzaladı. DAPA 1 Kasım 2025’te 2025 payının ödendiğini ve 2026 bütçesinin hazırlandığını söyledi. 11 Kasım 2026’da Cakarta’daki Savunma Sanayii İş Birliği Komitesinin 12. toplantısında KF-21/IF-X programının devamı ve 5 numaralı prototipin Endonezya’ya teslimi ele alındı; PTDI ile KAI, sonraki üretim aşamasında askı pilonu bileşenlerinin üretimine yönelik mutabakat zaptları imzaladı. Dolayısıyla Endonezya hem KF-21’in geliştirme ortağı hem de aynı anda 48 KAAN için sözleşme imzalamış bir alıcı. Bu açıklanmış bir sözleşme gerçeğidir; hangi programın önce kullanılacağına dair bir hüküm değildir.

Teknik tablo: Ne açıklandı, ne kanıtlandı

Aşağıdaki mühendislik rakamları TUSAŞ’ın resmî KAAN sayfasından ve KAI’nin resmî KF-21 broşüründen alınmıştır. Bunlar açıklanan özelliklerdir, operasyonel hizmetten elde edilmiş bağımsız ölçümler değildir.

Türkiye'nin KAAN programı ile Kore'nin KF-21 programının geliştirme sözleşmesinden teslimat ve operasyonel hizmete girişe kadar aşamalarını 19 Kasım 2026 itibarıyla karşılaştıran grafik
Grafik: Defence Arabia — veriler: TUSAŞ, SSB, DAPA, Kore Hava Kuvvetleri ve KAI, 19 Kasım 2026 itibarıyla. Grafik muharebe kabiliyetini değil olgunluk aşamasını gösterir.
KalemKAANKF-21 Boramae
Üretici / devlet kurumuTUSAŞ / SSBKAI / DAPA
Resmî nesil tanımıBeşinci nesil (TUSAŞ)4,5 nesil (DAPA)
Geliştirme sözleşmesi5 Ağustos 2016Aralık 2015
İlk uçuş21 Şubat 2024 (P0)19 Temmuz 2022
Referans tarihine kadar açıklanan uçuş testleri2024’te P0 ile iki uçuş (13 ve 14 dakika, 230 knot). P1: taksi açıklandı, ilk uçuş açıklanmadıYaklaşık 1.600 uçuş; testlerde havada yakıt ikmali ve havadan havaya atış
Seri üretimBaşladığı açıklanmadıİlk sözleşmeler 2024; ilk seri üretim uçağı Mart 2026’da hangardan çıktı
Bir hava kuvvetine teslimatYok. Açıklanan hedef: Türkiye için 2028 sonu22 Eylül 2026 (001 numaralı uçak)
Operasyonel hizmete girişAçıklanmadı2027’nin ikinci yarısı için planlandı (henüz ilan edilmedi)
Uzunluk / kanat açıklığı / yükseklik20,3 m / 13,4 m / 5 m (TUSAŞ)16,9 m / 11,2 m / 4,7 m (KAI)
Azami kalkış ağırlığı34.750 kg25.600 kg
Açıklanan itki2×13.150 kgf (2×29.000 lb)Toplam 44.000 lb
Açıklanan azami hız40.000 fitte 1,8 MachKAI broşüründe yaklaşık 2.200 km/sa’e denk (1,8 Mach civarı)
Hizmet tavanı / menzil / faydalı yükTavan 16.764 m. Genişletilmiş muharebe menzili resmî sayfada rakamsız olarak tarif ediliyorMenzil 2.900 km; faydalı yük 7.700 kg (KAI)
İç silah yuvalarıAçıklanmış tasarım hedefi; yayımlanan iki uçuşta kanıtlanmadıGeliştirmede denenen silahlar uçuşlar bağlamında açıklandı; ilk parti havadan havaya, daha uzun menzilli havadan karaya kabiliyetler sonraki partilerde
Teyitli ihracat sözleşmesi veya ortaklıkEndonezya için 48 uçaklık sözleşme (2025, teslim edilmedi). Azerbaycan ile satın alma sayısı içermeyen iş birliği protokolü (2023)Kore Hava Kuvvetleri için yurt içi üretim sözleşmeleri. Endonezya ile değiştirilmiş geliştirme ortaklığı (2025) sürüyor
Teknik rakamlar resmî broşürlerden alınmıştır ve açıklanan özelliklerdir. Kaynaklar dosyanın sonundadır. Referans tarihi: 19 Kasım 2026.
Türk savaş uçağı KAAN'ın prototipi 17 Mart 2023'te Ankara'daki TUSAŞ tesisinde taksi testleri sırasında
KAAN prototipi Ankara’daki TUSAŞ tesisinde taksi testleri sırasında, 17 Mart 2023. Fotoğraf: Dimir, CC BY-SA 4.0 lisansı, Wikimedia Commons aracılığıyla.
KF-21 Boramae'nin 004 numaralı prototipi 19 Ekim 2025'te ADEX fuarında gösteri uçuşu öncesinde
KF-21’in 004 numaralı prototipi ADEX’te, 19 Ekim 2025, gösteri uçuşu öncesinde. Fotoğraf: Fresnel9, CC0 lisansı, Wikimedia Commons aracılığıyla.

Güçlü ve zayıf yönler

KAAN — resmî kaynaklardan çıkarılan noktalar: Açıklanan rakamlara göre daha büyük ve daha ağır bir uçak; beşinci nesil özellikleri için açıklanmış tasarım hedefleri (iç yuvalar ve düşük iz) var. 48 uçaklık imzalı ihracat sözleşmesi programa erken bir dış taahhüt sağlıyor. SSB’nin güç sistemleri projesi ise ileride millî bir tahrik sistemi geliştirmeyi amaçlıyor.

KAAN — açıklanan veya eksik sınırlamalar: Yayımlanan uçuş testleri hâlâ çok erken aşamada (2024’te iki kısa uçuş). Referans tarihi itibarıyla P1’in uçtuğu açıklanmadı. Açıklanmış seri üretim ya da teslimat yok. Broşürdeki en öne çıkan özellikler (iç yuvalar, sürekli süpersonik uçuş, tam muharebe entegrasyonu) incelediğimiz resmî kaynaklarda henüz tamamlanmış testler olarak sunulmadı. Endonezya sözleşmesi ise önemine rağmen uçağı geliştirmeden envantere taşımıyor.

KF-21 — resmî kaynaklardan çıkarılan noktalar: Uzun ve açıklanmış bir test süreci, Block I partisi için muharebe uygunluğu kararı, üretimin başlaması ve ardından ilk seri üretim uçağının belirli bir birliğe teslimi. Şirket broşüründeki teknik rakamlar menzil ve faydalı yük konusunda daha net. Endonezya ortaklığı da katkının yeniden belirlenmesine rağmen Kasım 2026 itibarıyla resmî belgelere göre sürüyor.

KF-21 — açıklanan veya eksik sınırlamalar: Resmî tanım beşinci nesil değil 4,5 nesil. İlk parti esas olarak havadan havaya görevler için; daha uzun menzilli havadan karaya kabiliyetler sonraki bir partiye ertelendi. Tam operasyonel hizmete giriş ilan edilmedi ve 2027 sonu için planlanıyor. Referans tarihi itibarıyla 001 numaralı uçaktan sonra teslim edilen uçak sayısı dayandığımız resmî açıklamalarda ayrıntılandırılmadığından mevcut envanter için bir rakam vermiyoruz.

Ölçüt ölçüt değerlendirme

Uçuş testi olgunluğu (%30): Burada açıklananlar bakımından KF-21 açık farkla önde: KAAN’ın iki erken uçuşuna karşılık yaklaşık 1.600 uçuş. Bu, tasarımın kalitesine dair değil, testte kat edilen mesafeye dair bir hükümdür.

Üretim, teslimat ve hizmete giriş (%25): KF-21 üretime ve ardından teslimata geçişi tamamladı. KAAN bu eşiğe ulaşmadı; açıklanan teslimat hedefi 2028 sonu. Öte yandan KF-21’in ilk teslimatı filonun muharebeye hazır ilan edildiği anlamına gelmiyor; bu 2027 hedefi.

Algılayıcı ve silah doğrulaması (%20): KF-21, yakıt ikmali ve silah atışını içerdiği açıklanan testlerin ardından Block I havadan havaya uygunluğu için resmî bir karara sahip. KAAN ise yerli radar, görev sistemleri ve iç yuvaları tasarım hedefi olarak açıklıyor; referans tarihi itibarıyla buna denk açıklanmış bir silah testi paketi bulunmuyor.

Teyitli sözleşme taahhütleri (%15): Tablo tek yönlü değil, karışık. Kore’nin yürürlükte yurt içi üretim sözleşmeleri ve süren teslimatları var. Türkiye’nin Endonezya ile imzalanmış büyük bir ihracat sözleşmesi var, ancak bu henüz teslim edilmemiş bir platform için; buna satın alma miktarı içermeyen Azerbaycan protokolü ekleniyor. Endonezya iki programda iki farklı sıfatla yer alıyor: KF-21’de geliştirme ortağı, KAAN’da alıcı. Bunu bir programın aleyhine diğerine “eğilim” olarak yorumlamıyor, resmî açıklama olmadan hiçbir Arap siparişini hesaba katmıyoruz.

Tahrik ve tedarik yolu (%10): İki şirket de itki rakamları açıklıyor (KAAN için 2×29.000 lb, KF-21 için toplam 44.000 lb). Kore’nin ilk üretim sözleşmesi motorları Hanwha Aerospace ile kapsadı. Türk tarafında SSB’nin millî savaş uçağı için hâlâ geliştirme aşamasında olan bir güç sistemleri projesi var. Tabloda esas alınan TUSAŞ ve KAI sayfaları motoru adıyla belirtmediği için burada iki uçağın da mevcut motor modelini belirtmiyor, açıklanan itki ve yerlileştirme yoluyla yetiniyoruz.

Sonuç ve sınırlar

Bu dosyanın belirlediği soru sorulursa — her program bugün nereye ulaştı? — resmî kaynaklardan çıkan cevap, KF-21’in KAAN’ın iki görünür aşama önünde olduğudur: ilk parti için uygunluk kararıyla uzun bir test paketini kapatmak ve ardından ilk seri üretim uçağını teslim etmek. KAAN ise hâlâ prototip aşamasında: P0 2024’te iki kez uçtu, P1 yer ve taksi testlerine ulaştı ve teslimat 2028 için hedefleniyor. Bu bir olgunluk aşaması sıralamasıdır; bir savaş uçağının muharebede diğerinden üstün olduğu ilanı ya da KAAN’ın tasarım hedeflerinin ileride gerçekleştirilemeyeceği yönünde bir hüküm değildir.

Sınırlar açık. Birincisi, teknik rakamlar iki şirketin açıkladığı rakamlardır ve bunları bağımsız ölçümle doğrulamadık. İkincisi, ilk uçaktan sonra teslim edilen KF-21 sayısı kullandığımız kaynaklarda resmen ayrıntılandırılmadı. Üçüncüsü, KAAN’ın Endonezya sözleşmesi sözleşme açısından önemli, ancak uçağın teslim edilmediği gerçeğini değiştirmiyor. Dördüncüsü, iki programdan herhangi biri için açıklanmış bir Arap siparişi hakkında yeterli güvenilir veri yok. Beşincisi, nesil tanımı her tarafın resmî tanımıdır ve KAAN’ın beşinci nesli ayırt eden özellikleri yayımlanan kaynaklarda henüz tamamlanmış testler olarak sunulmadı.

Sıkça sorulan sorular

Hangisi daha iyi: KAAN mı, KF-21 mi?

Bu dosya muharebe açısından “daha iyi” olanı yanıtlamıyor. 19 Kasım 2026 itibarıyla resmî kaynaklardan söylenebilecek olan, KF-21’in test, üretim ve teslimatta daha ileride olduğu, KAAN’ın ise 2028 teslimat hedefiyle hâlâ prototip aşamasında bulunduğudur.

KAAN beşinci nesil, KF-21 ise 4,5 nesil mi?

Bu her tarafın kendi programına ilişkin tanımıdır: TUSAŞ KAAN’ı beşinci nesil, DAPA ise KF-21’i 4,5 nesil olarak tanımlıyor. Tanım tek başına neslin tüm özelliklerinin tamamlanmış testlerde gözlemlendiğinin kanıtı değildir.

KAAN Türk Hava Kuvvetlerinde hizmete girdi mi?

Hayır. Açıklanmış bir teslimat yok. Teslimatlara başlama için açıklanan hedef 2028 sonu.

Güney Kore Hava Kuvvetleri KF-21’i teslim aldı mı?

Evet. İlk seri üretim uçağının (001) 22 Eylül 2026’da Yecheon üssündeki 156. Filoya teslim edildiği açıklandı. Tam operasyonel hizmete giriş 2027’nin ikinci yarısı için planlanıyor ve henüz ilan edilmedi.

Endonezya iki programa birden imza attı mı?

Evet, iki farklı sıfatla. Haziran 2025’te katkı anlaşmasının değiştirilmesinin ardından KF-21’de geliştirme ortağı; 2025’te de Türkiye’de üretilecek 48 KAAN için satın alma sözleşmesi imzaladı. İkinci sözleşme bir teslimat değildir.

Arap ülkeleri KAAN veya KF-21 sipariş etti mi?

Referans tarihi itibarıyla iki programdan herhangi biri için açıklanmış bir Arap satın alma sözleşmesine dair yeterli güvenilir veri yok. Azerbaycan’ın 2023 protokolü bir iş birliği çerçevesidir, açıklanmış bir sayı için sipariş değildir.

Kaynaklar

  1. Turkish Aerospace (TUSAŞ) — 5 Ağustos 2016 anlaşması, 21 Şubat ve 6 Mayıs 2024 uçuşları ve açıklanan mühendislik rakamları dahil resmî KAAN program sayfası — tusas.com.
  2. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) — KAAN Millî Muharip Uçak geliştirme projesi sayfası; Millî Muharip Uçak güç sistemleri projesi; P1’in ilk taksi testine ilişkin 3 Ağustos 2026 duyurusu; ve Türkiye’de üretilecek 48 uçağın Endonezya’ya ihracat anlaşmasına ilişkin 12 Haziran 2025 duyurusu — ssb.gov.tr, ssb.gov.tr ve ssb.gov.tr.
  3. TUSAŞ — 48 KAAN’ın Endonezya Savunma Bakanlığına satışına ilişkin nihai sözleşmenin İstanbul’daki IDEF’te imzalanması hakkında açıklama, 26 Temmuz 2025 — tusas.com; ve Endonezya Savunma Bakanlığı, 28 Temmuz 2025 — kemhan.go.id.
  4. Anadolu Ajansı — TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu’nun 2 Ekim 2026’da P1 ve P2’nin durumu, 2026 bitmeden uçuş hedefi ve 2028 sonu teslimat hedefine ilişkin açıklaması — aa.com.tr.
  5. Güney Kore Savunma Tedarik Programı İdaresi (DAPA) — 7 Mayıs 2026’daki KF-21 Block I muharebe uygunluğu kararı; ilk üretimin başlaması (mart planı, 25 Haziran sözleşmeleri ve 10 Temmuz 2024 toplantısı); ve 001 numaralı uçağın 22 Eylül’de teslimine ilişkin hava kuvvetleriyle 23 Eylül 2026 tarihli ortak açıklama — dapa.go.kr, dapa.go.kr ve dapa.go.kr.
  6. Yonhap — 22 Eylül 2026 tarihli ortak açıklamanın İngilizce haberi — yna.co.kr.
  7. Korea Aerospace Industries (KAI) — resmî KF-21 broşürü (boyutlar, itki, menzil, faydalı yük ve azami ağırlık) — koreaaero.com.
  8. Endonezya Savunma Bakanlığı — 11 Haziran 2025’te KF-X/IF-X proje anlaşması değişikliğinin imzalanması; DAPA — katkının 600 milyar won olarak belirlenmesi ve 2025 payının ödenmesine ilişkin 1 Kasım 2025 tarihli tutum açıklaması; ve PTDI — 11 Kasım 2026’da KAI ile imzalanan mutabakat zaptları — kemhan.go.id ve indonesian-aerospace.com.
  9. SSB — KAAN’ın geliştirilmesi ve üretimine ilişkin Azerbaycan ile iş birliği protokolü, 30 Temmuz 2023 (sayı içeren satın alma sözleşmesi değil, iş birliği çerçevesi) — ssb.gov.tr.

Bir Yorum Yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Benzer Yazılar