Tunus’un Javelin tanksavar füze anlaşması
Anlaşmanın seyri
Mevcut durum: Satış onaylandı — son önemli aşama: 2024. Her anlaşma tüm aşamalardan geçmez; örneğin hükümet satış onayı yalnızca bazı tedarikçi ülkelerde söz konusudur.
Anlaşmanın ayrıntıları
Tunus ile ABD arasındaki Javelin tanksavar füze anlaşmasında üretici firma Lockheed Martin / Raytheon. «Mühimmat ve füzeler» kategorisinde yer alan anlaşmada açıklanan miktar 184 füze + 30 fırlatma ünitesi, değer ise 107,7 milyon dolar (DSCA tahmini).
Satış, 2024 yılında tedarikçi ülkenin hükümet onayını aldı. Onay kesin sözleşme yerine geçmiyor; miktar ve değer sözleşme imzalanırken farklılaşabilir.
Ayrıntılar: Onay Aralık 2024’te verildi.
FGM-148 Javelin tanksavar füzesi nedir?
Javelin, tek kişi ya da iki kişilik bir ekip tarafından kullanılan, omuzdan atılan bir tanksavar füzesi. Raytheon ile Lockheed Martin’in ortaklığı Javelin Joint Venture tarafından üretiliyor. M47 Dragon’un yerini almak üzere 1996’da ABD Ordusu’nda hizmete giren füzeyi bugün aralarında İngiltere, Fransa, Avustralya, Polonya ve Ukrayna’nın da bulunduğu yaklaşık yirmi ülke kullanıyor.
Sistem iki parçadan oluşuyor: Yeniden kullanılabilen, termal görüntülemeli gece-gündüz nişangâhı olan 6,4 kg’lık Komuta Atış Ünitesi (CLU) ve atış tüpü içindeki füze. Atıcı hedefi ünite üzerinden belirliyor ve atıştan önce füzenin arayıcısını hedefe kilitliyor.
Nasıl çalışıyor, onu farklı kılan ne?
Füze “ateşle-unut” prensibiyle çalışıyor: Atıştan sonra hedefi kızılötesi arayıcı başlığı takip ediyor; atıcı isabete kadar açıkta kalmak yerine hemen mevzi değiştirebiliyor. Füze önce küçük bir şarjla tüpten çıkıyor, ana motoru ise güvenli bir mesafede ateşleniyor; bu da parlama ve geri tepmeyi azaltıyor ve bina içinden atışa imkân veriyor.
Füzenin iki taarruz modu var. Tepeden taarruz modunda yükselip zırhın daha ince olduğu tank tavanına dalıyor; doğrudan taarruz modunda ise hedefi neredeyse düz bir rotayla vuruyor, bu mod tahkimatlara ve helikopterlere karşı uygun. Füze 8,4 kg ağırlığında tandem oyuk imla harp başlığı taşıyor: İlk şarj reaktif zırhı patlatıyor, ikincisi ana zırhı delip geçiyor. Menzili 2,5 km; daha yeni hafif atış ünitesiyle 4,5 km’ye çıkıyor. Füze 2022’den bu yana Ukrayna’da geniş bir ün kazandı. Lockheed Martin’e göre tam ölçekli üretim 1994’te başladı, 50 bininci füze 2021’de teslim edildi; ortaklık artan talebi karşılamak için yıllık kapasiteyi 3.960 füzeye çıkarmaya çalışıyor.
Öne çıkan özellikler
| Tip | Omuzdan atılan tanksavar füzesi |
|---|---|
| Üretici | Javelin Joint Venture (Raytheon ve Lockheed Martin) |
| Hizmete giriş | 1996 |
| Uzunluk | 1,2 m |
| Çap | 127 mm |
| Atış ağırlığı | 22,1 kg |
| Menzil | 2,5 km (hafif atış ünitesiyle 4,5 km) |
| Harp başlığı | Tandem oyuk imla, 8,4 kg |
| Güdüm | Kızılötesi arayıcı, ateşle-unut |

