Suudi Arabistan’ın Abrams için AGT-1500 motor anlaşması
Anlaşmanın seyri
Mevcut durum: Satış onaylandı — son önemli aşama: 2026. Her anlaşma tüm aşamalardan geçmez; örneğin hükümet satış onayı yalnızca bazı tedarikçi ülkelerde söz konusudur.
Anlaşmanın ayrıntıları
Suudi Arabistan ile ABD arasındaki Abrams tankı için AGT-1500 motoru anlaşmasında üretici firma Honeywell. «Zırhlı araçlar» kategorisinde yer alan anlaşmada açıklanan miktar 60 motor, değer ise 750 milyon dolar (resmi tahmin).
Tedarikçi ülke hükümeti satışa 2026 yılında onay verdi. Bu onay, kesin sözleşme imzalandığı anlamına gelmiyor; miktar ve değer sözleşme aşamasında değişebilir.
Ayrıntılar: JDAM-ER paketiyle aynı gün duyuruldu.
AGT1500 gaz türbini motoru nedir?
AGT1500, ABD’nin M1 Abrams ana muharebe tankı için özel olarak tasarlanmış bir gaz türbini motoru. Motoru ilk olarak Avco Lycoming geliştirdi; üretimi, desteği ve yenilenmesi bugün Honeywell Aerospace’in elinde. Abrams tanklarına 1980’de hizmete girdiklerinden bu yana güç veren tek motor bu; Honeywell’e göre 10 binden fazla tanka takıldı ve bu motorla donatılmış filo 40 milyon milin üzerinde yol kat etti.
Dizel motor yerine türbinin seçilmesi tank dünyasında alışılmadık bir karardı; Abrams bugün de bu çözümü kullanan az sayıdaki tanktan biri. Tank ABD, Mısır, Suudi Arabistan, Kuveyt, Irak, Fas, Avustralya ve Polonya gibi ülkelerin ordularında görev yapıyor; bu da motorun desteğini ve yedek parçalarını bakım ve modernizasyon anlaşmalarında sürekli tekrarlanan bir kalem hâline getiriyor.
Nasıl çalışıyor, onu farklı kılan ne?
Motor, helikopter motorlarına yakın bir prensiple çalışıyor; tasarımının kökleri Chinook helikopterine güç veren T55 motoruna dayanıyor. 1.134 kg’ın altındaki bir kütleden 1.500 beygir gücü üretiyor; bu sayede ağırlığı 60 tonu aşan tank, duruştan 32 km/sa’e yaklaşık altı saniyede ulaşabiliyor. Jet yakıtından dizele, benzinden deniz yakıtına kadar hemen her sıvı yakıtı kabul ediyor; ilave radyatör veya soğutma fanına ihtiyaç duymuyor.
Sahadaki avantajları arasında görece sessiz çalışması, egzozunda gözle görülür duman olmaması ve modüllerin sahada değiştirilmesini kolaylaştıran modüler tasarımı sayılabilir. Buna karşılık motor, dizel motorlara kıyasla yüksek yakıt tüketimiyle biliniyor. Bu nedenle ABD Ordusu, Honeywell ile birlikte 2005’te motorları yenilemek ve ömürlerini uzatmak için TIGER programını, ardından güvenilirliği ve yakıt verimliliğini artırmaya yönelik ARCS girişimini başlattı. Motor, yardımcı donanımıyla birlikte 48 fit küpün, yani yaklaşık 1,36 m³’ün altında bir hacim kaplıyor; kutup altı bölgelerden aşırı sıcak çöllere kadar farklı ortamlarda çalışabiliyor. Ayrıca tank içindeki mürettebatı koruyan kitle imha silahlarına karşı koruma sistemiyle entegre çalışıyor.
Öne çıkan özellikler
| Tip | Gaz türbini motoru (tahrik şaftlı) |
|---|---|
| Şirket | Honeywell Aerospace (ilk geliştirici: Avco Lycoming) |
| Platform | Tüm versiyonlarıyla M1 Abrams tankı |
| Güç | 1.500 beygir gücü |
| Ağırlık | 1.134 kg’dan az (2.500 libre) |
| Yakıt | Çok yakıtlı: jet yakıtı, dizel, benzin, deniz yakıtı |
| Hizmete giriş | 1980 |
| Yenileme programları | TIGER (2005’ten beri) ve ARCS |


