Suudi Arabistan’ın A330 MRTT tanker uçağı anlaşması
Anlaşmanın seyri
Mevcut durum: Sözleşme imzalandı — son önemli aşama: 2024. Her anlaşma tüm aşamalardan geçmez; örneğin hükümet satış onayı yalnızca bazı tedarikçi ülkelerde söz konusudur.
Anlaşmanın ayrıntıları
A330 MRTT tanker uçağı tedarikine ilişkin anlaşma Suudi Arabistan ile İspanya arasında; sistemin üreticisi Airbus Defence and Space. «Nakliye, tanker ve gözetleme uçakları» kategorisindeki anlaşmada açıklanan miktar 4 ek uçak; değer resmi olarak açıklanmadı.
Taraflar kesin sözleşmeyi imzaladı. Anlaşmadaki son önemli gelişme 2024 yılında kaydedildi; teslimatların tamamlandığı henüz açıklanmadı.
Ayrıntılar: Kraliyet Hava Kuvvetleri’nin üçüncü sözleşmesi; uçakların 2027’de hizmete girmesi planlanıyor.
Airbus A330 MRTT nedir?
A330 MRTT, Airbus Defence and Space’in sivil A330-200 yolcu uçağı gövdesinden geliştirdiği çok rollü bir havada yakıt ikmal ve nakliye uçağı. 111 ton yakıtı, kargo bölümüne ek tank koymaya gerek kalmadan orijinal kanat tanklarında taşıyor; böylece kabin aynı uçuşta yolcu ya da yük için kullanılabiliyor.
Uçak muharip, nakliye ve keşif uçaklarına kuyruğa monte Airbus elektronik bumu aracılığıyla ya da kanat altındaki iki poddan sarkan sepetli hortumlarla yakıt veriyor. Bum dakikada 3.600 kg’a kadar yakıt aktarırken her pod dakikada 1.300 kg aktarıyor; bu da her iki sisteme göre tasarlanmış uçaklara hizmet verilmesini sağlıyor. Yakıt ikmal görevi bittiğinde uçak, 300’e kadar yolcu ya da alttaki iki ambarda 37 tonu kargo olmak üzere toplam 45 tona varan yük taşıyan stratejik bir nakliye uçağına dönüşüyor; tıbbi tahliye için de donatılabiliyor.
Yaygınlık ve geliştirme
Uçağı ilk teslim alan ülke Avustralya oldu; ardından İngiltere, Fransa, İspanya, Suudi Arabistan, BAE, Singapur ve Güney Kore’den siparişler geldi. Hollanda, Almanya, Norveç, Belçika ve diğer bazı ülkeler, NATO Destek ve Tedarik Ajansı’nın yönettiği çok uluslu bir program kapsamında ortak bir filo işletiyor. Airbus’ın verilerine göre uçak 17 ülkede hizmet veriyor; toplam sipariş 91 uçağa ulaştı, bunların 66’sı teslim edildi.
Uçak havada yaklaşık 18 saat kalabiliyor, menzili 16.000 km’ye ulaşıyor. Airbus, operatör müdahalesi olmadan bağlantıyı gerçekleştiren otomatik bum ile yakıt ikmali testlerini tamamladıktan sonra şimdi Rolls-Royce Trent 7000 motorlu A330neo’ya dayanan A330 MRTT+ versiyonunu geliştiriyor. Bu teknoloji, özellikle gece veya türbülanslı havada bum operatörünün iş yükünü hafifletiyor ve her ikmalin süresini kısaltıyor.
Öne çıkan özellikler
| Görev | Havada yakıt ikmali, stratejik nakliye ve tıbbi tahliye |
|---|---|
| Üretici | Airbus Defence and Space |
| Temel uçak | A330-200 |
| Yakıt kapasitesi | 111 ton |
| İkmal sistemleri | Kuyrukta bum ve kanat altında iki hortumlu pod |
| Bum akış hızı | Dakikada 3.600 kg |
| Yolcu | 300 yolcuya kadar |
| Azami yük | 45 ton |
| Menzil | 16.000 km’ye kadar |




