Fas’ın Stinger FIM-92K füze anlaşması
Anlaşmanın seyri
Mevcut durum: Satış onaylandı — son önemli aşama: 2025. Her anlaşma tüm aşamalardan geçmez; örneğin hükümet satış onayı yalnızca bazı tedarikçi ülkelerde söz konusudur.
Anlaşmanın ayrıntıları
Fas ve ABD arasındaki Stinger FIM-92K füze anlaşması «hava savunma» kategorisinde. Üretici firma Raytheon; anlaşmada açıklanan miktar 600 füzeye kadar, değer ise 825 milyon dolar (DSCA tahmini).
Tedarikçi ülke hükümeti satışa 2025 yılında onay verdi. Bu onay, kesin sözleşme imzalandığı anlamına gelmiyor; miktar ve değer sözleşme aşamasında değişebilir.
Ayrıntılar: Onay 15 Nisan 2025’te verildi.
FIM-92K Stinger füzesi nedir?
FIM-92K, Raytheon’un (RTX) ürettiği ABD yapımı Stinger kısa menzilli hava savunma füzesinin en yeni versiyonu. Stinger 1980’lerin başında ABD Ordusu’nda hizmete girdi. En bilinen hâliyle omuzdan atılan bir silah olarak kullanılıyor; ancak Avenger ve Stryker araçlarına monte lançerlerden ve helikopterlerden de atılabiliyor.
K versiyonu, küçük İHA’ların yaygınlaşmasıyla ortaya çıkan bir soruna cevap olarak geliştirildi: Bu hedeflerin ısıl izi zayıf, doğrudan isabet için tasarlanan füze ise zaman zaman hedefin yakınından geçip onu ıskalıyordu. ABD Ordusu 2018’de Florida’daki Eglin Üssü’nde yakınlık tapalı bir Stinger’ı test etti; füze dokuz farklı İHA tipiyle angajmana girdi ve ardından seçilmiş birliklerde acil kullanımı onaylandı. K versiyonu bu tapayı, karşı tedbirlere direnci artıran iyileştirmelerle birlikte kullanıyor. Son dönemin en büyük siparişlerinden biri, NATO ülkelerinin yaklaşık 940 füzelik ortak siparişi; Almanya bunun 500 civarındaki kısmını 2028-2029 arasında teslim alacak.
Nasıl çalışıyor, onu farklı kılan ne?
Stinger bir “ateşle-unut” füzesi: Atıcı, kızılötesi arayıcı başlık uçağın izine kilitlenene kadar lançeri hedefe yöneltiyor; atıştan sonra takibi füzenin kendisi üstleniyor ve atıcı hemen mevzi değiştirebiliyor. Füze tüpten küçük bir fırlatma motoruyla çıkıyor, uçuş motoru ise atıcıdan güvenli bir mesafede ateşleniyor ve füze yaklaşık 2,5 Mach hıza ulaşıyor. Önceki versiyonlarda harp başlığı çarpmayla patlıyordu. K versiyonundaki yakınlık tapası ise füzenin hedefin yakınından geçtiğini algılayıp harp başlığını doğru anda patlatıyor; küçük bir İHA’yı imha etmek için yaklaşmak yetiyor. Füzede, hedefi vuramaması durumunda yaklaşık 17 saniye sonra devreye giren bir kendini imha zamanlayıcısı bulunuyor.
Öne çıkan özellikler
| Görev | Kısa menzilli hava savunması ve İHA ile mücadele |
|---|---|
| Üretici | Raytheon RTX (ABD) |
| Güdüm tipi | Kızılötesi arayıcı, ateşle-unut |
| Etkili menzil | 4,8 km’ye kadar |
| Azami angajman irtifası | Yaklaşık 3,8 km |
| Azami hız | Yaklaşık 2,5 Mach |
| Uzunluk ve çap | 1,5 m / 70 mm |
| Ağırlık | Füze 10,1 kg, atış tüpüyle birlikte sistem 15,2 kg |
| Tapa | Çarpma tapasının yanında yakınlık tapası |



